همزیستی قارچ‌های میکوریز آربوسکولار با گیاه دارویی آویشن کوهی در فصل‌های بهار و پاییز و ارتباط آن با عناصر خاک در حوزه آبخیز نوژیان لرستان

doi
10.22108/ijpb.2016.20699
چکیده

قارچ‌های میکوریز آربوسکولار، مهم‌ترین میکروارگانیسم‌های خاک هستند که نقش مهمی در حاصلخیزی خاک دارند. در تحقیق حاضر، همبستگی عناصر غذایی خاک با کلونیزاسیون و تعداد اسپور قارچ‌های میکوریز آربوسکولار در ریزوسفر گیاه دارویی آویشن کوهی (Thymus kotschyamus Boiss.& Hohen) طی فصل‌های بهار و پاییز در سه ایستگاه از آبخیز نوژیان (تاف، وارک و کوه کلا) بررسی شد. همچنین، تأثیر این همزیستی بر رشد و عملکرد اسانس گیاه دارویی آویشن کوهی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مقدار منیزیم خاک همبستگی مثبت با تعداد اسپورهای خاک (84/0+) و کلونیزاسیون ریشه (92/0+) داشت، اما مواد آلی خاک همبستگی معنی‌داری با مقدار اسپورهای موجود در خاک و نیز کلونیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار با ریشه گیاه دارویی آویشن کوهی نشان نداد.کلونیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار همبستگی معنی‌دار و مثبت با وزن خشک اندام هوایی (79/0+) داشت. همچنین، تعداد اسپورهای موجود در خاک و درصد کلونیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار همبستگی مثبت با عملکرد اسانس به ترتیب به میزان 91/0 + و 93/0 + داشت. با توجه به اهمیت همزیستی قارچ‌های میکوریز آربوسکولار و تعامل آن با عناصر غذایی خاک، این اطلاعات می‌تواند در برنامه‌های توسعه کشت گیاهان دارویی مؤثر باشد.