وبکاوی در حوزه سلامت و قرآن: یک دهه مطالعه اینفودمیولوژی در جهان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
2 دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی تقاضای اطلاعات سلامت کاربران در مقابل عرضه تولیدات علمی پژوهشگران در زمینه سلامت و قرآن طی سالهای 2015-2024 میلادی انجامشده است. روش بررسی: پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی است که به روشهای وبکاوی و علمسنجی با بهرهگیری از شاخصهای اینفودمیولوژی صورت گرفته است. جامعه پژوهش بخش وبکاوی را کلیدواژههای جستجوی کاربران جهانی در زمینه قرآن و سلامت –با استفاده از گوگل ترندز- و بخش علمسنجی، پژوهشهای انجامشده پژوهشگران جهانی در زمینه قرآن و سلامت -نمایه شده در پایگاههای وبآوساینس، اسکوپوس و پابمد- طی سالهای 2015-2024 میلادی تشکیل داد. آزمون همبستگی برای بررسی همسویی رفتار اطلاعیابی کاربران و تولیدات علمی پژوهشگران با استفاده از نرمافزار آر انجام شد. یافتهها: میزان تولیدات علمی پژوهشگران و شاخص حجم جستجوی کاربران در زمینه قرآن و سلامت در موتور جستجوی گوگل طی سالهای 2015-2024 میلادی افزایشیافته است. میانگین رشد تولیدات علمی پژوهشگران در این دوره دهساله 38/8 به دست آمد. ضریب همبستگی اسپیرمن بین رفتار اطلاعیابی کاربران و تولیدات علمی پژوهشگران در این حوزه در موتور جستجوی گوگل (P-value<0.005) مستقیم و معنادار به دست آمد. نتیجهگیری: عوامل بسیاری بر سطح تولیدات علمی پژوهشگران در زمینه قرآن و سلامت تأثیر دارد. با توجه به رابطه مثبت مشاهدهشده و تأثیر متقابل بین متغیرهای رفتار اطلاعیابی کاربران و تولیدات علمی پژوهشگران، عامل رفتار اطلاعیابی اینترنتی کاربران در این زمینه موضوعی میتواند یکی از مهمترین عوامل باشد. از همین رو، برنامهریزی سیاستگذاران در جهت تسهیل انجام پژوهشهای سلامتمحور مرتبط با قرآن برای پژوهشگران و آگاهی پژوهشگران از ذائقه اطلاعاتی عموم میتواند در این خصوص مفید واقع شود.