بررسی تغییرات فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان و متابولیتهای ثانویه گیاهچههای آویشن (Thymus vulgaris) تحت تنش شوری در شرایط کشت درونشیشه
نویسندگان
1 مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی
2
doi
چکیده
شوری از عوامل مهم محدودکننده رشد گیاهان و تهدید کننده پایداری کشاورزی در مناطق وسیعی از جهان است. به نظر میرسد ارزیابی گیاهان دارویی ارزشمند از نظر غذایی، دارویی و بهداشتی نظیر گیاه آویشن، تحت تنش شوری، به عنوان تلاشهای تحقیقاتی با هدف کشف مزایای اقتصادی یا بهداشتی، ضروری است. مطالعه حاضر، به منظور بررسی اثر شوری بر شاخصهای فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و متابولیتهای ثانویه در یک گونه آویشن (Thymus vulgaris) در شرایط کشت درونشیشه طراحی شد. گیاهچههای آویشن حاصل از کشت بذرهای آویشن، چهار هفته پس از رشد در دمای 1±25 درجه سانتیگراد و در 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی در اتاقک رشد، به محیطکشت MS حاوی غلظتهای مختلف نمک (0، 80، 100، 120 و 150 میلیمولار) منتقل شدند و 25 روز پس از واکشت شاخصهایی نظیر فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان و مواد مؤثره دارویی در گیاهچهها اندازهگیری شد. 25 روز پس از تیمار شوری، مقدار کلروفیلهای a، b، کلروفیل کل، کاروتنوئید و پروتئین محلول کل در گیاهچهها با افزایش غلظت نمک کاهش معنیداری یافت، در حالی که افزایش کربوهیدراتها، پرولین و فنلها را به طور معنیداری افزایش داد. همچنین، تنش شوری موجب افزایش معنیدار فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان شد. نتایج GC-MASS نشان داد تولید متابولیتهای ثانویه در گیاهچههای آویشن تحت تأثیر شوری دچار تغییرات عمدهای گردید. با افزایش شوری میزان پی-سیمن و گاما-ترپینن افزایش و میزان تیمول کاهش یافت. به طور کلی، مشاهده شد که تنش شوری با تغییر در شاخصهای فیزیولوژیک، بیوشیمیایی و میزان تولید مواد مؤثره گیاه آویشن میتواند سبب تغییر در ارزش و خواص دارویی آن گردد.