ادله فقهی متعارض در خصوص نقش دولت در اقتصاد (بازار)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
3 استادیار گروه فقه و مبانی اسلامی ،واحد مشهد دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد ، ایران.
doi
10.22034/ejs.2023.392598.1423چکیده
زمینه و هدف: نقش دولت در اقتصاد از موضوعات مهمی است که در اسلام نیز محل بحث و اختلافنظر است. هدف مقاله حاضر این است که ادله فقهی متعارض درباره نقش دولت در اقتصاد(بازار) را بررسی کند.مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی و دادهها کیفی است. در گردآوری مطالب و دادهها از فیش برداری و کتابخانه ای استفاده شده است.ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.یافتهها: یافتهها بر این امر دلالت دارد که مخالفان دخالت دولت در اقتصاد، به قاعده تسلیط، به هم خوردن توازن و تعادل بازار، احادیث و اصل رضایت و اراده در تجارت در قالب دلایل مخالفت خود استناد کردهاند. عدالت اقتصادی و مبارزه با اخلال در نظم اقتصادی نیز مهمترین ادله موافقان دخالت دولت در اقتصاد است. برخی نیز که معتقد به دخالت محدود دولت در بازار هستند، ضرورت و قاعده لاحرج را دلیل دیدگاه خود بیان کردهاند.نتیجهگیری: دیدگاه دخالت محدود دولت در اقتصاد و بازار بهنحوی که بیشتر جنبه نظارتی دارد بر دخالت مطلق و یا دخالت نکردن مطلق اولویت دارد؛ زیرا دولت با دخالت محدود باعث تنظیمگری در بازار میشود و ضد انحصار عمل میکند.