طراحی الگوریتمیک هندسه کاربندی: ارائه روشی برای مدلسازی کاربندی (نمونه مورد مطالعه: کاربندی ایوان بنای خواجه ربیع مشهد)

نویسندگان

1 دانشجو/دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه قم

2 دکتری معماری، مشهد.ایران.

doi
10.22034/jgk.2025.339739.1119
چکیده

معماری سنتی ایران پیوندی ناگسستنی با هندسه دارد. چه در جزییات و تزیینات و چه در کلیات و ساختار یک عنصر معماری، ردپای این هندسه به چشم می‌خورد. باززنده‌سازی و به‌کارگیری مجدد این هندسه‌ها می‌تواند از جایگاهی ویژه در راستای احیای هویت ایرانی در معماری برخوردار باشد. کاربندی نوعی پوشش تاقی در معماری ایران است که به دلیل ساختار هندسی خود، ویژگی‌های مختلفی را در اختیار معماران سنتی قرار می‌داده است. احیای این هندسه و گسترش آن در راستای ایجاد هندسه‌هایی متفاوت‌تر می‌تواند گزینه‌های مختلفی از طراحی را در اختیار معماران قرار دهد. حال سؤال اینجاست که آیا امکان بازتعریف هندسه کاربندی با استفاده از ابزارهای طراحی الگوریتمیک وجود دارد؟ برای این منظور می‌توان از ابزارهایی که طراحی محاسباتی در اختیار معماران می‌گذارد استفاده کرد تا علاوه بر ایجاد فرآیندی خودکار برای مدل‌سازی این هندسه، با کاوش در پاسخ‌های طراحی بتوان به هندسه‌های جدیدی بر مبنای هندسه‌ی کاربندی دست پیدا کرد. نتیجه این فرآیند دست‌یابی به مدل الگوریتمیک یک کاربندی است که فرآیند ایجاد آن به‌صورت یکپارچه الگوریتم نویسی شده است. نتیجه ایجاد این الگوریتم‌ها ترسیم یک کاربندی با هر تعدادی از تقسیمات، انطباق منحنی‌های مختلف به‌عنوان لنگه تاق و نیز درنهایت اعمال این هندسه بر روی صفحاتی با فرم آزاد است.

کلیدواژه‌ها