فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آسایش حرارتی فضای باز یک معیار مهم برای ارزیابی کیفیت محیط‌های دارای فعالیت در فضای باز می‌باشد، و در طول تاریخ همواره مورد توجه معماران بوده است. جهت دستیابی به آسایش حرارتی توجه به اقلیم ضروری است، که در بناهای سنتی ایران به وضوح قابل مشاهده است. در این میان، مساجد سنتی به دلیل اهمیت مذهبی و استفاده مداوم از فضای باز آن، اهمیت بیشتری داشته، و معماران بهترین پاسخ را به اقلیم جهت نیل به آسایش حرارتی داده‌اند. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی تعیین تناسبات ارتفاع به عرض و مساحت بهینه فضای باز مساجد سنتی خراسان بزرگ بوده است، و با بهره‌گیری از نتایج آن الگوی بهینه‌ی مساجد معاصر در خراسان بزرگ ارائه گشت. محدوده‌ی پژوهش خراسان بزرگ، فارغ از مرزبندی‌ها‌ی مکانی حاضر، شامل چهار پهنه‌ی اقلیمی مختلف شامل شهرهای قوچان، مشهد، سبزوار و طبس به عنوان نمونه موردی، بوده است. در روند پژوهش تاثیر تناسبات ارتفاع به عرض و مساحت فضای باز از حیث آسایش حرارتی به وقت نماز ظهر در فصل تابستان بررسی شده است. پس از بررسی کیفی ادبیات و مبانی نظری موجود، آسایش حرارتی در فضای باز در منطقه محصور شده به صورت عددی با شبیه‌سازی در نرم افزار ENVI‐MET4 و تحلیل نتایج شبیه‌سازی در Leonardo بر مبنای شاخص PMV مورد تحلیل واقع گشت. نتایج پژوهش حاکی از آن است، که درصد بهینه‌ی صحن در چهار پهنه اقلیمی 40 درصد می‌باشد. تناسبات بهینه‌ی شهر قوچان H'/W=1 H=8 H'=10 H/W=0.8، مشهد H=H'=14 H/W=1.4 H'/W'=1، سبزوار H=H'=14 H/W=1.4 H'/W'=1 و طبس H=H'=14 H/W=1.4 H'/W'=1 می‌باشد.