جبران خسارات ناشی از مخاصمات مسلحانه در دعاوی سرمایهگذاری بینالمللی
نویسندگان
1 دانش آموختۀ دکتری حقوق بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2020.292527.2258چکیده
با وجود افزایش مخاصمات مسلحانه و آسیبهای وارده به غیرنظامیان از جمله سرمایهگذاران خارجی، رژیم خاصی برای جبران خسارات ناشی از مخاصمات مسلحانه در حقوق بینالملل پیشبینی نشده است. در نتیجه، سرمایهگذاران بهمنظور جبران خسارات ناشی از مخاصمات مسلحانه، به شرط جنگ مندرج در معاهدات سرمایهگذاری و قواعد حقوق بینالملل در خصوص جبران خسارت ناشی از اعمال متخلفانه متوسل میشوند، اما این رویه ابهامات زیادی دارد که بر منافع دولت میزبان و سرمایهگذار بسیار تأثیرگذار است و در مقالۀ حاضر به آنها پرداخته شده است. از آنجا که ملاحظات حاکمیتی مانند نظم عمومی یا امنیت ملی میتواند اثبات مسئولیت دولت را در شرایط مخاصمات مسلحانه دشوار سازد، شرط جنگ یک لایۀ حمایتی اضافه برای سرمایهگذار ایجاد میکند، اما استانداردهای سنتی حمایت از سرمایهگذار را از بین نمیبرد. اگرچه شرط جنگ، حق سرمایهگذار مبنی بر جبران خسارت را منوط به الزامات سختگیرانهای مانند اثبات منشأ آسیب و نبود ضرورت نظامی میکند که در شرایط مخاصمات مسلحانه بسیار دشوار است. معقولتر است که اثبات ضرورت نظامی وظیفۀ کشوری باشد که از نیروی نظامی استفاده کرده است. انتظار میرود دیوانهای داوری در اینگونه دعاوی، در محاسبۀ جبران خسارت به وجود شرایط اضطراری و تأثیر آن بر منافع طرفین توجه کافی داشته باشند.