فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت ویژگی‌‌های اکولوژی گونه‌‌های‌‌گیاهی و چگونگی عکس‌‌العمل آنها به عوامل محیطی، اطلاعات لازم را برای مدیریت پوشش‌‌گیاهی و اصلاح مراتع،‌ فراهم می‌‌آورد. به دلیل اهمیت گونه شور درختچه‌ای (Caroxylon dendroides (Pall.) Tzvelev) در حفاظت خاک و تولید علوفه، در مقاله حاضر، به مطالعه نیازهای اکولوژی آن با تاکید بر تعیین عوامل ‌‌اکولوژی مؤثر بر تغییرات پوشش‌‌گیاهی و بررسی پاسخ این گونه به تغییرات عوامل اکولوژی، با استفاده از روش آنالیز تطبیقی‌‌متعارفی و مدل‌‌جمعی تعمیم‌‌یافته در استان مازندران پرداخته شده است. نتایج حاصل از آنالیز تطبیقی متعارفی نشان داد که عوامل محیطی مثل درصد رس، شن خاک، جهت جغرافیایی، اسیدیته، درصد رطوبت اشباع، هدایت الکتریکی خاک، درصد آهک خاک، بارندگی سالانه و متوسط درجه حرارت سالیانه نقش مهمی در تغییـرات پوشش گیـاهی در رویشگاه‌های مـورد مطالعـه داشتنـد. نتـایج نشـان داد که پـاسخ گونـه‌ی C. dendroides به درصد ماده آلی، درصد کربن آلی، درصد سیلت، درصد رس و درصد شن خاک از مدل کاهشی پیروی می‌کند. پاسخ گونه به میانگین درجه‌حرارت، اسیدیته، آهک و هدایت الکتریکی از مدل افزایشی پیروی کرد، الگوی پاسخ این گونه به میزان فسفر، پتاسیم، درصد لاشبرگ، بارندگی و درصد رطوبت اشباع خاک از مدل پیروی کرده و حد بهینه رشد آن برای هر یک از این عوامل به‌ترتیب 12 و 500 میلی‌گرم در لیتر، 10 درصد، 350 میلی‌متر و 42 درصد بود. عکس‌‌العمل گونه به جهت ‌‌جغرافیایی، به گونه‌ای است که در شیب‌های شرقی بیشترین درصد پوشش گیاهی و در شیب‌های شمال شـرقی کمترین حضـور را دارد. در اراضی با شیب زیاد تا نسبتاً زیاد پراکنش داشته ولی در شیب‌های 50-40 درصد دارای درصد پوشش بیشتری است، پاسخ گونه به درصد شیب از مدل دو پیروی کرد. مطالعه پاسخ گونه شور درختچه‌ای در امتداد شیب عوامل توپوگرافی و خاک، اطلاعات ارزشمندی برای تعیین نیازهای اکولوژی این گونه‌‌ ارائه داد که می‌‌تواند در عملیات اصلاح مراتع در مناطق مشابه، مورد توجه قرار گیرد.