فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شور و سدیمی شدن خاک‎ها، با تخریب ساختمان خاک‎ها، پفکی شدن سطح خاک و تجمع نمک در سطح خاک باعث افزایش حساسیت اراضی به انواع فرسایش به‎ویژه فرسایش بادی نیز می‎شوند. شهرستان اشتهارد، یکی از کانون‎های بحرانی گرد و غبار در استان البرز است که حدود 24 هزار و 500 هکتار از مجموع اراضی کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان، از جمله همین کانون‎های گرد و غبار است. بنابراین ضروری است تا روند شوری خاک پیش‎بینی و پایش شود تا بتوان اقدامات حفاظتی در مقابل تخریب بیشتر اراضی اتخاذ شود. پیشرفت‎های اخیر در فناوری سنجش از دور امکان شناسایی دقیق و پایش مؤثر شوری خاک را فراهم کرده است. از این‎رو، در این مطالعه، سطوح شوری خاک‎های سطحی و احتمال وقوع طوفان‎های نمکی منطقه در اثر شور شدن اراضی در 7118 هکتار اراضی کشاورزی واقع در منطقه خشک اشتهارد کرج در بازه زمانی 1400-1390 با استفاده از الگوریتم‎های یادگیری ماشین در محیط گوگل ارث انجین بررسی شد. نتایج نشان داد که سطح شوری خاک‎های کشاورزی به‎میزان حدود 18 درصد افزایش و کلاس شوری خاک، از خاک‎های غیر شور به شوری‎های کم تا متوسط تغییر یافته است. این امر می‎تواند نتیجه همزمان عوامل اقلیمی از جمله کاهش بارندگی و افزایش تبخیر از سطح خاک و همچنین عوامل انسانی شامل استفاده مداوم از آب‌های زیرزمینی با کیفیت پایین، فقدان سیستم‎های زهکشی موثر و مدیریت نادرست آبیاری باشد. همچنین کلاس احتمال وقوع بسیار کم طوفان‎های نمکی 160 درصد و کلاس‎های کم و متوسط وقوع طوفان به‎ترتیب 47 و حدود 500 درصد در سال‎های 1390 تا 1400 افزایش داشته‎ است. افزایش شوری موجب کاهش رشد پوشش گیاهی و تخریب ساختار خاک شده و در نتیجه مقاومت سطح خاک در برابر فرسایش بادی کاهش یافته و باعث افزایش طوفان‌های نمکی می‎شود.