تحلیل گفتمان برنامه هفتم پیشرفت با نگاه به مسائل زنان و خانواده
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده زن و خانواده
doi
10.22034/scs.2026.538750.1728چکیده
برنامههای کشور ازمهمترین برنامهریزیهای کشور است که اقدامات کلان اجرایی را مشخص میکند.از برنامه دوم تا هفتم،موضوع زن و خانواده در این برنامهها قابل پیگیری است واحکامی در این زمینهها مصوب شده است. البته رویکردهای برنامههای توسعه در این زمینه متفاوت است ودر برنامه سوم، چهارم و ششم متاثر ازادبیات توسعه و با رویکردهای،«زن و توسعه» و«جنسیت و توسعه» و برنامه پنجم با رویکرد« خانوادهگرایی» و نقش زن در خانواده دنبال شده است. در برنامه هفتم پیشرفت که ذیل گفتمان سیاسی اصولگرایی تدوین و تصویب شده است، فصل مجزایی به موضوع زن، خانواده و جمعیت تخصیص داده شده است. در این پژوهش با رویکرد پژوهش کیفی و با تمرکز بر تحلیل گفتمان به روش لاکلا و موفه، احکام برنامه هفتم با موضوع زنان و خانواده، بررسی شد و تمایزات گفتمانی این برنامه با برنامههای پیشین بدست آمد. دال مرکزی این برنامه «الگوی سوم زن» است که ادبیات انقلاب اسلامی در موضوع زن به شمار میآید. این برنامه در دال مرکزی خود هم در تمایز با برنامه سوم توسعه با رویکرد زن و توسعه و هم با برنامه چهارم توسعه با رویکرد جنسیت و توسعه است. این برنامه که در گفتمان سیاسی اصولگرایی طراحی شده است با برنامه پنجم توسعه که نیز تمایزاتی دارد و توجه به جایگاه خانواده را به توجه به کنش اجتماعی زنان دنبال کرده است. در این برنامه، خانوادهگرایی در کنار توسعه کنشگری اجتماعی زن توامان قابل ردیابی است و با تمرکز بر نشانههای«خانوادهگرایی»،«کنش اجتماعی زنان»،«حمایت از مادری»،«عاملیتافزایی زنان» و «الگوی حکمرانی و اقدام» مفصلبندی شده است.