الگوبرداری انسان از جاندار سخت‌دوست و تاب‌آور: تاردیگریدها

نویسندگان

1 دپارتمان تخصصی بیوفیزیک، موسسه تحقیقاتی بیوشیمی و بیوفیزیک ایران، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

این مقاله به بررسی تاردیگریدها، موجودات میکروسکوپی با توانایی خارق‌العاده در تحمل شرایط محیطی سخت، و ارتباط آنها با مفهوم تاب‌آوری انسانی و شاخص‌های توسعه انسانی (HDI) می‌پردازد. تاردیگرید یا خرس آبی، یک گروه از بی‌مهرگان میکروسکوپی هستند که به‌دلیل مقاومت بالایشان در برابر شرایط محیطی بسیار سخت شناخته می‌شوند. این موجودات میکروسکوپی از نظر اندازه معمولاً بین ۳/۰ تا ۵/۰ میلی‌متر هستند و در محیط‌های مختلف از جمله اقیانوس‌ها، جنگل‌ها و حتی بر روی خزه‌ها و گلسنگ‌ها زندگی می‌کنند. تاردیگریدها با استفاده از مکانیسم‌هایی نظیر کریپتوبیوزیس که نوعی حالت متابولیکی خاص و برگشت‌پذیر است، قادرند در محیط‌هایی با دماهای شدید، کم‌آبی، تشعشعات مضر و فشارهای بالا زنده بمانند. تاب‌آوری نیز به‌عنوان معیاری برای سنجش توسعه انسانی، بر توانایی کشورها و جوامع در مقابله با معضلات اقتصادی و اجتماعی تأکید دارد. کریپتوبیوز حالتی از عدم فعالیت شدید در پاسخ به شرایط نا‌مطلوب محیطی است. در این مقاله، شباهت‌ها و تفاوت‌های بین تاب‌آوری تاردیگریدها و شاخص توسعه انسانی مورد بحث قرار گرفته و پیشنهادهایی برای بهره‌برداری از طریق الگو و الهام‌گیری مولکولی از سازگاری‌ تکاملی تاردیگریدها، نظیر پروتئین‌های شوک حرارتی و سازوکارهای ترمیم DNA، مطرح می‌شود. البته در این مقاله نگاهی دیگر بر تعریف شاخص‌های توسعه انسانی شده‌است، بدین معنی که انسان توسعه یافته، وجودی با ضمیر متعالی است که قوانین الهی و ملکوتی پدیده‌های طبیعت را می‌شناسد و با علم و ایمان خود تاب‌آوری دارد تا در اشیا و پدیده‌های طبیعت غواصی نماید و گوهرها را بیابد و برای تسهیل امور خود و جامعه از آن بهره‌مند شوند.

کلیدواژه‌ها