اخلاق آب و حقوق طبیعت

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه، کمبود یک چارچوب اخلاقی پذیرفته شده جهانی، یک خلأ قابل‌توجه در گفتمان بین­المللی آب ایجاد نموده است. با وجود پیشرفت­های اخیر در گسترش مرزهای اخلاقی، هنوز جایی برای حقوق طبیعت در حوزه اخلاقی باز نشده است. بحران­های کنونی آب در دنیا نتیجه بی­توجهی به اصول اخلاقی آب است. توجه به اخلاق آب که هسته آن عدالت اجتماعی، امانت­مداری آب و حقوق محیط­زیست است، حلقه ارزشی مفقوده حوزه کنونی آب است. بی­میلی­های اخیر نسبت به مقابله با تغییرات آب‌و‌هوایی و گرمایش جهانی، نحوه برخورد با رودخانه­ها، سفره­های زیرزمینی، تالاب‌ها و دریاچه­ها مدت‌هاست که بیشتر براساس مصلحت حاکم بوده است تا توجه به اصول اخلاقی. اخلاق آب بر این باور استوار است که پاسخگویی به مشکلات کنونی آب، مستلزم توجه به مسائل ارزشی و فرهنگی است. اتخاذ اصول اخلاقی آب به‌عنوان بعد دیگر توسعه پایدار، نشان­دهنده یک تغییر تاریخی از رویکرد اقتصادمحور به‌سمت یک رویکرد کل­نگر و ترویج دموکراسی آب است. این نگارش قصد دارد مروری اجمالی بر اصول اخلاقی آب در زمینه مدیریت آب رودخانه­ها، سدها، کشاورزی، شرب، صنعت و حکمرانی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها