کشف سازوکارهای هموستاز قند خون: سرگذشت گرتی و کارل کوری
نویسندگان
1 دانشکده زیست شناسی دانشگاه تهران
2 دانشگاه تهران، - پردیس علوم،دانشکده زیست شناسی
doi
چکیده
از دستاوردهای شاخص گرتی ترزا کوری و کارل فردیناند کوری کشف مکانیسمهای بیوشیمیایی اساسی درگیر در استفاده از انرژی توسط عضلات و کبد و نیز چگونگی سنتز و تجزیه گلیکوژن برای استفاده بهعنوان ذخیره انرژی است. آنها توانستند در کشف فرآیند ذخیره و آزادسازی انرژی سلولی از کربوهیدرات ها و آنچه امروزه بخشی از آن را بهعنوان «چرخه کوری» میشناسیم نقش آفرینی کنند. پژوهشهای آنها منجر به پاسخ دادن به یکی از اساسیترین پرسشها در مورد نحوه عملکرد سامانههای زیستی شد. این دستاوردهای پژوهشی، دریافت جایزه نوبل پزشکی در سال 1947 را برای آنها بههمراه داشت وگرتی کوری را تبدیل به اولین زن آمریکایی برنده جایزه نوبل کرد. آشنائی و شروع همکاری گرتی و کارل کوری به دوره دانشجوئی آنها در دانشکده پزشکی دانشگاه آلمانی پراگ بر میگردد، جایی که آنها اولین مقاله مشترک خود را در سال 1916 منتشر کردند. آن دو مطالعه روی بیماریهای بدخیم را پس از مهاجرت از پراگ به آمریکا، در مؤسسه دولتی بوفالو آغاز کردند. با این حال در ادامه مطالعات آنها بر روند تبدیل گلوکز و گلیکوژن در کبد و جریان خون تمرکز یافت که منجر به دستاوردهای مهم آنها شد. همکاری مشترک و صمیمی گرتی و کارل نقش اساسی در دستیابی آنها به مکاشفات علمی و موفقیتهای آنها داشت. آن دو پس از 41 سال زندگی و همکاری علمی مشترک تا زمان درگذشت گرتی در 26 اکتبر سال 1957 (نهم مهر ماه 1336) از جمله در کشف و روشنگری چگونگی ثبات فعال قند خودن با مشارکت کبد و ارتباط آن با ماهیچهها سهم بسزائی در تأمین دانش جامعه بشری ایفا نمودند. به پاس قدردانی از این زوج علمی دریافتکننده جایزه نوبل، تصویر آنها در دی ماه 1401 در راهرو دانشکده زیستشناسی دانشگاه تهران نصب شد.