تحلیل عوامل موثر بر نقش اعتماد عمومی به علم: مطالعه موردی دوره آغازین همه‌گیری کووید ـ 19 در ایران

نویسندگان

1 گروه ارتباطات علم و فناوری. پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
چکیده

با توجه به اهمیت اعتماد عمومی به نهاد علم در سیاست­گذاری عمومی و علمی پژوهش حاضر با مطالعه درک مردم استان­های تهران و البرز در طول مخاطره کوویدـ19 درصدد است تا عوامل اثرگذار بر اعتماد عمومی به علم را بشناسد و دلالت­ های سیاست­گذارانه آن را مشخص کند. برای این منظور از پرسشنامه استاندارد ECOM با توزیع آنلاین در بازه زمانی سه ماهه اردیبهشت 1399 استفاده کرده است. یافته­ها نشان می­دهند که دانش مردم درباره نشانه­ ها و علایم بیماری کوویدـ19 در سطح مناسبی بوده ولی درک مناسبی از ماهیت علم وجود ندارد. اعتماد مردم به متخصصان بیشتر از سایر سازمان­هاست. مردم موافقند که پژوهش­های علمی زمان­بر هستند و ماحصل آنها موجب رفع مخاطرات می­شود. تعداد 41% تعریف درستی از چیستی علم دارند و مابقی آن را معادل فناوری و اطلاعات در نظر می­گیرند. تعداد 66 درصد به علم اعتماد دارند یعنی باور دارند که دانشمندان صلاحیت لازم برای ارائه دعاوی صادقانه را دارند. آنها توضیحات متخصصان را کافی­تر، قابل­فهم­تر، کم­تناقض­تر و قابل اعتمادتر از سایر نهادها می­دانند. این پژوهش نتیجه می­گیرد که تولید محتوا توسط متخصصان به‌صورت فردی یا در همکاری با رسانه­ ها می­تواند اعتماد مخاطبان به علم را جلب کرده و آگاهی و درک مخاطبان را علاوه‌بر همه‌گیری درباره کلیت علم ارتقا دهد.

کلیدواژه‌ها