فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه واکسن‌های اِم.آر.اِن.آ (mRNA) مؤثر، علیه بیماری کووید-۱۹ یک دستاورد علمی و پزشکی بسیار مهم و قابل‌توجه است. این دستاورد بدون شک از عملکرد مشترک تیم‌های متعددی از پژوهشگران و دانشمندان در حوزه‌های مختلف به‌دست آمده است. واکسن‌های اِم.آر.اِن.آ دسته جدیدی از واکسن‌ها هستند که از ماشین‌های سلولی بدن برای تولید آنتی‌ژن‌های خاص استفاده می‌کنند  و در نتیجه پاسخ‌های ایمنی علیه آنتی‌ژن‌های تولید شده را تحریک می‌کنند. جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۳ به کاتالین کاریکو و درو وایسمن به‌دلیل اکتشافاتشان در مورد تغییرات پایه نوکلئوتیدی که امکان ساخت واکسن‌های اِم.آر.اِن.آ مؤثر علیه کووید-۱۹ را فراهم کرده بود، اعطا شد. استفاده از اِم.آر.اِن.آ اصلاح شده با نوکلئوزید برای توسعه واکسن‌های اِم.آر.اِن.آ یک سؤال مهم با پیامدهای مهم برای توسعه واکسن­ها است. واکسن‌های اِم.آر.اِن.آ رویکرد امیدوارکننده‌ای هستند زیرا فرآیند تولید آنها ساده، پروفایل‌ ایمنی بهتر از واکسن‌های حاوی دی.اِن.آ (DNA) دارند. این واکسن‌های حداکثر انعطاف‌پذیری را برای توسعه ارائه می‌دهند. تاریخچه فناوری واکسن اِم.آر.اِن.آ به دهه‌ها قبل بازمی‌گردد، زمانی‌که کمتر مورد توجه بوده است و وسپس در سال­های اخیر شرکت‌ها و دولت‌ها مبالغ زیادی را صرف تجاری‌سازی آن کردند. جایزه نوبل پزشکی در سال 2023 بر تأثیر قابل‌توجه پیشرفت در تغییرات نوکلئوتیدی و توسعه واکسن اِم.آر.اِن.آ بر پزشکی و سلامت عمومی، به‌ویژه در طول همه‌گیری کووید-19 تأکید می­کند. در این مقاله، به بررسی و تحلیل پیشرفت‌های مهم و نقش آن در توسعه واکسن‌های اِم.آر.اِن.آ برای مقابله با بیماری کووید-۱۹ همچنین به بررسی تاریخچه جایزه نوبل پزشکی می‌پردازیم و در آخر تاریخچه مقالات و پیشرفت­های آن در طول زمان و کاربرد این دانش در آینده بررسی می­گردد.