فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ظهور بسیاری از فراورده‌های غذایی جدید در بازار، همراه با نیاز مصرف‌کننده برای پایش مداوم کیفیت آنها تا زمان مصرف، همچنین نیاز برای کاهش فساد مواد غذایی در مدت زمان نگهداری و افزایش ماندگاری، منجر به گسترش برخی فناوری‌های جدید در بسته­بندی شده است. در طی قرن گذشته شاهد نوآوری‌هایی در این زمینه از قبیل بسته‌بندی هوشمند و بسته‌بندی فعال بوده است. مزایای بسته‌بندی هوشمند شامل ردیابی نقص‌ها، پایش کیفیت و ردیابی محصولات غذایی بسته‌بندی شده برای کنترل شرایط نگهداری از مرحله تولید تا مرحله مصرف با استفاده از سنسورها و شاخص‌های مختلف از قبیل شاخص‌های زمان-دما، شاخص‌های گازی، سنسورهای رطوبت، سنسورهای چشمی زیستی، رنگ‌سنجی و الکتروشیمیایی است. بسته‌بندی فعال، با استفاده از سیستم‌های جذب و انتقال مواد مختلف مانند دی‌اکسیدکربن، اکسیژن و اتانول، به افزایش زمان ماندگاری محصول کمک می‌کند. با وجود مزایای فراوان برای این نوع بسته‌بندی‌ها، موضوعات مهمی مانند هزینه، بازاریابی، مقبولیت مصرف‌کننده، ایمنی و کیفیت ارزیابی حسی ماده غذایی و ایمنی محیط زیستی در ارتباط با این فناوری­ها وجود دارد که حل‌شدن این مسائل و افزایش مصرف این بسته‌بندی‌ها در صنایع غذایی، نیازمند انجام تحقیقات و بررسی‌های بیشتر است. هدف این مقاله، مرور این دو نوع بسته‌بندی و همچنین وضعیت و جایگاه کشور در استفاده از آنها می­باشد.