تحلیل کارآیی بخش ثبت اختراع نظام مالکیت فکری ایران با رویکرد تطبیقی
نویسندگان
1 گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه پژوهشی آینده نگاری و سیاست پژوهی، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران
doi
چکیده
وجود و قوت نظام مالکیت فکری موجب افزایش نوآوری و درنتیجه رشد و پیشرفت اقتصادی کشورها میشود. در همین خصوص کارایی نظام ثبت اختراعات در کشور اهمیت پیدا میکند. یکی از دلایل عدم پیشرفت و توسعه کشور در زمینه توسعه فناوری مشکلات نهادی حوزههای مرتبط است. با وجود گذشت نزدیک به یک قرن از اولین قوانین مربوط به مالکیت فکری در کشور، همچنان نظام مالکیت فکری با مشکلات مختلفی روبروست. در این مطالعه به بررسی کارایی بخش ثبت اختراعات نظام مالکیت فکری با رویکرد تطبیقی و مقایسه با دو کشور هند و ویتانم پرداخته شده است. ایران، هند و ویتنام سه کشور برتر از منظر شاخصهای نوآوری در میان کشورهای با درآمد متوسط به پایین در گزارشهای سالانه شاخص جهانی نوآوری سازمان جهانی مالکیت معنوی هستند. طبق بررسی بعمل آمده علی رغم تعداد زیاد اختراعات ثبت شده در کشور، گواهیهای ثبت اختراع از کیفیت قابل قبولی برخوردار نیستند. با بررسی بعمل آمده مشخص شد که قوانین مکمل در راستای حمایت از مخترعین و هزینههای پایین ثبت اختراع در ایران منجر به افزایش تقاضای ثبت اختراع در ایران شده است. از طرف دیگر وجود ضعف در ساز و کار ارزیابی اختراعات منجر به کیفیت پایین ثبت اختراعات در ایران است. در همین خصوص تقویت نظام ثبت اختراعات با افزودن نظام اشیا مفید ، باز تنظیم هزینههای ثبت اختراع و تدوین نظام ارزیابی چند مرحلهای و ساز و کار ارزیابی مناسب به عنوان راهحلهای پیشنهادی مطرح شد.