جایگاه صنعت تولید دارو در ایران و جهان
نویسندگان
1 گروه شیمی آلی و نفت، دانشکده شیمی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
چکیده
گردش مالی صنعت دارو در جهان بیش از 1300 میلیارد دلار در سال میباشد. با یک محاسبه سر انگشتی سهم ایران بر اساس درصد جمعیت و بدون در نظر گرفتن تنوع گونههای گیاهی که دو برابر قاره اروپاست، رتبه دوم در ذخایر گازی و رتبه سوم ذخایر نفتی، واحدهای پتروشیمیایی متنوع و گسترده در کشور، منابع غنی معدنی، سهم 2 درصدی در گسترش مرزهای دانش و اسناد علمی و شرکتهای متعدد دارویی، از عدد نجومی تجارت جهانی دارو میباید بیش از 13 میلیارد دلار در سال باشد. اما در شرایط فعلی بیش از 2.5 میلیارد دلار برای مواد اولیه و مؤثره دارویی صرف واردات میشود و میزان صادرات ایران کمتر از 100 میلیون دلار در سال میباشد. بر اساس گزارشهای رسمی حدود 1500 مولکول و یا ترکیب شیمیایی بهعنوان مواد اولیه و یا مؤثره دارویی در کشور مصرف میشود که حدود 13 درصد (حدود 200 ترکیب شیمیایی) از آنها در داخل کشور تولید میشود. این مقدار تولید معادل حدود 25 درصد حجمی و 23 درصد ریالی از کل صنعت دارو در ایران میباشد. وضعیت فعلی ساختاری و مأموریتی آموزش عالی کشور، عدم تخصیص سهم تحقیق و پژوهش از هزینه کرد و تجارت صنعت دارویی کشور، راهبرد نادرست نظام دارویی و بهرهمندی از سود کلان، واگرایی در فرایندهای تولید تا فرایندهای همگرا و چرخهای، کمتوجهی به منافع ملی و پتانسیلهای بالقوه و بالفعل کشور در تولید، سیکل معیوب فعلی پژوهشهای دانشگاهی از معضلات صنعت دارو در کشور است. در این مقاله سعی شده است ضمن ترسیم وضعیت موجود صنعت دارو در ایران و جهان، با آسیبشناسی وضعیت فعلی در کشور، راهکاری برای برونرفت از وضعیت فعلی و دستیابی به وضعیت مطلوب ارائه شود.