زندگینامه پنج آماردان بزرگ: از پیرسن تا افرون
نویسندگان
1 گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه کاشان، ایران
2 گروه آمار، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان
doi
چکیده
در این مقاله ابتدا تاریخچهای در مورد علم آمار و احتمال و همچنین چگونگی پیدایش و روند پیشرفت این علوم مطرح میشود. سپس زندگینامه پنج آماردان بزرگ که نقش اساسی در تحول آمار و احتمال داشتهاند مورد بررسی و تحلیل قرار میگیرد. کارل پیرسون بنیانگذار آمار مدرن و از توسعهدهنگان نظریه ریاضی تکامل است. رونالد فیشر ریاضیدان و آماردان برجسته است و به عنوان پدر علم آمار مفاهیم مهمی مانند اطلاع فیشر، توزیع ، توزیع و آماره کمکی را معرفی کرد. جرزی نیمن یکی از بزرگان آمار مدرن است که به کمک پسر کارل پیرسون یعنی ایگون پیرسون مفاهیم جدیدی در آزمون فرضیه های آماری مثل فرضیه ساده، فرضیه مرکب، خطای نوع اول و دوم، توان آزمون، ناحیه بحرانی، سطح معنیداری را تعریف کردند. دبابراتا باسو یکی از آماردانان برجسته است که در بیشتر شاخههای آمار سهم مهمی ایفا میکرد. او طی ملاقات با فیشر دیدگاه بیزی را جایگزین دیدگاه نیمن-پیرسون یعنی چارچوب آمار کلاسیک کرد. قضیه اساسی او در مورد ارتباط بین بسندگی، آمارههای کمکی و استقلال یکی از برجستهترین مفاهیم آمار ریاضی است. بِرَدلی افرون به دلیل تکنیکهای آماری رایانهای نظیر روش نمونهگیری بوتاسترپ و روش جکنایف مشهور است. این دانشمند تحقیقاتی در زمینه های مختلف آمار از جمله اخترفیزیک، آزمایشات بالینی، هندسه دیفرانسیل، بیز تجربی، استنباط دادههای مربوط به ژن، نظریه احتمال، تحلیل بقا، نمونهگیری انجام داده است.
