تعاملات علمی بینالمللی، پیشران دیپلماسی علم و فناوری
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه زابل
doi
چکیده
دیپلماسی علم و فناوری، با هدف درک بهتر و تقویت ارتباطات بین علم و فناوری و در راستای فعالیتهای بینالمللی، برای غلبه بر مشکلات ملی و بینالمللی مورد توجه جدی قرار گرفته است. یکی از عوامل اصلی موفقیت در دیپلماسی علم و فناوری، همکاریهای علمی بینالمللی است. بررسیها نشان میدهد که میتوان متغیرهای شناسایی شده را در چهار مقوله کلی ساختاری، ملی، زیرساختی و بینالمللی قرار داد. در بعد ساختاری، میتوان به همکاریهای علمی بینالمللی، تبادلات علمی استاد و دانشجو، آموزش و توجه به هنجارهای بینالمللی، تسهیل روادید برای همکاریهای علمی، تدوین ضوابطی در راستای انتشار نتایج مطالعات بینالمللی، فرصتهای مطالعاتی و ... اشاره کرد. در بعد ملی، نقشآفرینان حوزه دیپلماسی مانند دانشگاهها و مراکز پژوهشی، مراکز دانشبنیان، مراکز رشد، پارکهای علم و فناوری و شوراهای سیاستگذاری در حوزه سیاست خارجی و علم و فناوری مورد توجه است. در بعد زیرساختی، مسائل مالی و حمایت مادی و معنوی از دپیلماسی علم و فناوری، توسعه ارتباطات مجازی، تقویت زیرساختهای آموزش مجازی و در بعد بینالمللی نیز نمایشگاههای علم و فناوری، بینالمللیسازی آموزش و استفاده از چهرههای بینالمللی قرار داد. تعاملات علمی و مسائل مرتبط با آن، نقش مهمی در توسعه دیپلماسی علم و فناوری دارد. البته علم به وجودآورنده نوعی دیپلماسی است که نیازمند همکاریهای نزدیک میان ملت ها، نخبگان،دانشگاه ها و مراکز علمی، سازمانهای دولتی و غیر دولتی در کشورهای مختلف است. پیشنهاد میگردد اقدامات و امکانات لازم به منظور تسهیل مراودات و تعاملات علمی توسط سیاستگذاران این حوزه مورد توجه قرار گیرد تا حرکت علمی کشور در مسیر خود ادامه یافته و از پتانسیل علمی کشور استفاده مطلوب و اثرگذار در جامعه شود.
