فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاله حاضر دو داستان کوتاه «گلدسته‌ها و فلک» از جلال آل احمد و «پای گلدستۀ امامزاده شعیب» از محمود دولت آبادی را از دید عناصر داستان مقایسه کرده است. برای این کار، به ساختار پیرنگ، شخصیت، صحنه، زاویه دید، فضاسازی و درونمایه پرداخته شده است. پیرنگ در هر دو، ستیز کردن با عوامل بیرونی اجتماعی برای رسیدن به خواسته‌هاست. از نظر شخصیت پردازی، هر دو نویسنده از شخصیت‌هایی نام برده‌اند که به پیشبرد موضوع یاری رسانده است. در صحنه پردازی نیز هر دو، نظر به یک مکان جغرافیایی مقدس داشته‌اند که در بافتی روستایی قرار دارد. هر دو نویسنده در توصیف جزئیات و تصویرگری مکان‌ها دست توانایی دارند. زاویه دید در نوشتۀ آل احمد، اول شخص یا دانای کل و در نوشتۀ دولت آبادی سوم شخص است. درونمایه در اولی تلاش بسیار است و در داستان دولت آبادی که حاکی از جبر زمانه یا همان سرنوشت محتوم است از ابتدا خواننده را با شخصیت‌هایی آشنا می‌کند که هیچ دخل و تصرفی در زندگی معمولی خود ندارند. فضاسازی هر دو نویسنده، در نمایش بیان جزئیات زندگی، توانایی هر دو را در تصویرسازی و بیان مشکلات اجتماعی نشان می‌دهد. همچنین اجزائی در هر دو اثر، نشان دهندۀ فضای سنگین درون داستان است.