بررسی کهن‌الگوهای «قهرمان» و «خود» در رمان سه‌گانۀ پارسیان و من نوشتۀ آرمان آرین

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22126/rp.2023.8775.1733
چکیده

کهن‌الگوها صورت‌های مشترکی هستند که با سابقۀ چندین هزارساله در ناخودآگاه بشر انباشته شده‌اند. محتویات ناخودآگاه جمعی به شکل نماد در اسطوره‌ها، مذاهب، رؤیاها، تخیلات و آثار هنری نمود پیدا می‌کنند. نقد کهن‌الگویی یکی از شاخه‌های نقد ادبی است که به بررسی کهن‌الگوهای موجود در اثر ادبی می‌پردازد. کهن‌الگوهای «قهرمان» و «خود» از جمله کهن‌الگوهایی هستند که در ادبیات حضور برجسته‌ای دارند، این کهن‌الگوها در ادبیات نوجوان، به دلیل ویژگی‌های خاص دوران نوجوانی، بروز نمایان‌تری دارند؛ زیرا انتخاب روش زندگی و منش قهرمانان می‌تواند دید نوجوان را به زندگی و هدف آن گسترده‌تر کند. مجموعه رمان سه‌گانۀ اسطوره‌ای-قهرمانی پارسیان و من و شخصیت‌های اصلی آن با ویژگی‌های خاص، گزینه مناسبی برای بررسی کهن‌الگوی قهرمان است. در این مجال، با بهره‌گیری از اندیشه‌های یونگ و تعاریف کمبل، به استخراج ویژگی‌های کهن‌الگوی «قهرمان» براساس تقسیم‌بندی گورین، در این مجموعۀ سه‌گانه می‌پردازیم و سیر رسیدن شخصیت‌های اصلی رمان به «فردیت» را دنبال می‌کنیم. این پژوهش نشان می‌دهد که شخصیت‌های اصلی که کهن‌الگوی شخصیت قهرمان بر آن‌ها حاکم است، با طی کردن فرازوفرودهای مختص این کهن‌الگو، مسیر خودشناسی را به سرانجام رسانده‌اند و به «خود» واقعی‌شان پی برده‌اند و در بعد اجتماعی نیز آگاهانه به هویت جمعی و ملی خویش رسیده‌اند.

کلیدواژه‌ها