ماهی زبرا: گونه مدل مطالعاتی بیماریهای انسانی و تغییرات رفتارشناسی
نویسندگان
1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا
2 دانشگاه گیلان، دانشکده منابع طبیعی،گروه شیلات
3 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعهسرا
doi
چکیده
ماهی زبرا ( Danio rerio) یکگونه ماهی استخوانی متعلق به خانواده کپور ماهیان بوده و بومی آب شیرین رودخانههای شمال شرقی کشور هند و بنگلادش میباشد. این ماهی بهعنوان یکگونه آکواریومی و دارای زندگی گروهی-اجتماعی در دنیا شناخته شده است. این گونه از نظر مطالعات آزمایشگاهی دارای مزایای زیادی است که شامل نگهداری آسان، قدرت تولیدمثل بالا، شفافیت بدن در مراحل جنینی و لاروی، تراکمپذیری بالا و هزینه نگهداری پایین میباشد. از مزایای دیگر اینگونه امکان بررسی گسترده مراحل تخم، جنینی، لاروی و بالغ در مطالعات علوم مختلف میباشد. امروزه ماهی زبرا بهعنوان یکگونه مدل در علوم شامل عصبشناسی، سمشناسی، ژنتیک، اختلالات غدد درونریز، زیستشناسی مهرهداران، تکامل زیستی، بیماریهای انسانی و همچنین رفتارشناسی شناختهشده میباشد. در این مقاله ابتدا مروری بر اهمیت استفاده از ماهی زبرا بهعنوان مدل و گونه پیشرو در انجام مطالعات بیماریهای مختلف انسانی پرداخته میشود. در ادامه به بررسی و ارزیابی اینگونه در مطالعات رفتارشناسی و پاسخهای رفتاری اینگونه نسبت به محرکهای محیطی با استفاده از حواس بویایی، شنوایی و بینایی میپردازیم. در پایان، محققین رفتارشناسی باید رفاه جانوران در اسارت را در نظر گرفته و اثرات بالقوه محرکهای محیطی که قابل ادراک توسط حواس در ماهیها میباشد را در نظر داشته باشند.