ویروس کرونای جدید: از پیشگیری و درمان تا سازوکار تکثیر و گسترش در بدن انسان
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز،دانشکده علوم ،گروه زیست شناسی، آزمایشگاه شیمی پروتئین(PCL)
2 مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
بهدلیل آنکه سیستم ایمنی انسان از قبل برای مقابله با ویروس کرونای جدید (عامل بیماری کووید-۱۹) آمادگی نداشته است، سرعت گسترش این ویروس مهلک در جوامع انسانی بسیار بالا است. منشأ این ویروس نیز همانند دو ویروس هم خانواده آن یعنی عامل سندرم تنفسی خاورمیانهای (MERS) و یا عامل سندرم شدید تنفسی حاد (SARS)، حیوانی میباشد. مسیر اصلی انتقال این ویروس از طریق قطرات تنفسی افراد بیمار و یا تماس با سطوح و اشیاء آلوده است. افرادی که از بیماران کووید-۱۹ مراقبت میکنند و یا آنهایی که در مکانهای حضور و تردد بیماران آلوده به این ویروس قرار میگیرند، به میزان بیشتری در معرض ابتلا به ویروس کرونای جدید میباشند. این ویروس در سطح خود پروتئین تاجی شکلی دارد که پس از اتصال به آنزیم غشایی موسوم به ACE2 به درون سلولهای سالم راه مییابد، سپس برای ایجاد نسخههای بیشتر تکثیر میشود. این گیرنده پروتئینی نقش مهمی در کنترل فشار خون و عملکرد قلب و ششها دارد و در بخشهای مختلف بدن نظیر شش، قلب و عروق خونی، کلیهها و دستگاه گوارش حضور دارد. اگرچه تاکنون داروی مؤثری برای درمان بیماری کووید-۱۹ معرفی نشده است ولی طراحی آنتیبادی علیه پروتئین تاجی شکل ویروس کرونای جدید و یا داروهایی که پیش از اتصال ویروس به گیرنده غشاییاش جایگاه اتصال ویروسی آن را اشغال نمایند، از اهداف پژوهشگران فعال در حوزه طراحی داروهای جدید میباشد. همچنین دلیل تشدید علائم بیماری ویروس کرونای جدید در برخی افراد با بیماریهای زمینهای افزایش بیان گیرنده غشای سلولی ACE2، کاهش توان سیستم ایمنی بدن و یا هر دوی این عوامل اعلام شده است. با افزایش سن نیز نرخ مرگومیر در بیماران مبتلا به ویروس کرونای جدید به دلیل کاهش قدرت سیستم ایمنی و ابتلا به برخی بیماریهای زمینهای افزایش مییابد. به نظر میرسد در شرایط حاضر مراقبتهای بهداشتی فردی و اجتماعی با هدف پیشگیری از آلوده شدن به این عفونت ویروسی و بهکارگیری روشهای طبیعی جهت تقویت سیستم ایمنی مهمترین راهکارهایی باشد که میتوان با هدف جلوگیری از گسترش بیشتر این بیماری در جوامع انسانی به کار گرفت.