نگاهی به مواد بیگانهزیست
نویسندگان
1 ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ، داﻧﺸﮕﺎه شهیدبهشتی، تهران، اﯾﺮان.
doi
چکیده
ﻣﻮﺟﻮدات زﻧﺪه داﺋﻤﺎً در ﻣﻌﺮض ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت و ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻣﺘﻌﺪد از جمله ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴت ها هستند. ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖ ﯾﺎ زﻧﻮﺑﯿﻮﺗﯿﮏها ﺗﺮﮐﯿﺒﺎﺗﯽ هستندکه بهﺻﻮرت ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺳﻨﺘﺰ ﺷﺪه اﻧﺪ و در ﻃﺒﯿﻌﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺮای ﺑﯿﻮﺳﻔﺮ ﺑﯿﮕﺎنه هستند و بسته به ﺳﺮﻧﻮﺷﺘﺸﺎن در آب، هوا، ﺧﺎک و رﺳﻮﺑﺎت در ﻗﺴﻤﺖهای ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺒﯿﻌﺖ در دﺳﺘﺮس ﻣﯿﮑﺮوارﮔﺎﻧﯿﺴﻢها ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ. وﯾﮋﮔﯽهای ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻏﯿﺮﻃﺒﯿﻌﯽ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖﻋﻤﺪﺗﺎً ﻧﺎﺷﯽ از ﭘﯿﻮﻧﺪهای ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻏﯿﺮﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ اﺳﺖ که ﻣﺎﻧﻊ از ﺗﺠﺰیهﮐﺎﻣﻞ آنها ﺗﻮﺳﻂ ﻣﯿﮑﺮوارﮔﺎﻧﯿﺴﻢها ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ. ﺑﯿﮕﺎﻧﻪزﯾﺴﺖها ﺷﺎﻣﻞ آﻧﺘﯽاﮐﺴﯿﺪان ها، داروها، اﻓﺰودﻧﯽهای ﻏﺬاﯾﯽ، هیدروﮐﺮﺑﻦها و آﻓﺖﮐﺶها ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻣﺎ روزانه در ﻣﻌﺮض ﺑﯿﺶ از 250000 ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖ ﻣﺨﺘﻠﻒ هستیم که ﺑﯽﺧﻄﺮ ﻓﺮض ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﯾﺎ به تنهایی ﺑﯽﺧﻄﺮ ﺑﻮدن آنها ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻃﺒﻖ پژوهش های اﺧﯿﺮ، ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖها در ﺳﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ دﺳﺘﮕﺎه ﻏﺪد درونرﯾﺰ، ﻣﯿﮑﺮوﺑﯿﻮم روده در ﺑﺪن اﻧﺴﺎن و در ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ وﺟﻮد دارد. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﺧﯿﺮ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدهد که ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﯿﻦ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖها و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ آنها اﺛﺮات ﻏﯿﺮﻣﻨﺘﻈﺮه روی ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﺎ دارد. اﯾﻦ ﻣﻘﺎله ﺑﺎ ارائه طبقهﺑﻨﺪی ﮐﺎﻣﻠﯽ از ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖها به ﺑﺮرﺳﯽ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ آنها ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ اﻧﺴﺎن و ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ ﻣﯽﭘﺮدازد. روش های ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﺑﺮای ﺣﺬف ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖها به ﮐﺎر ﮔﺮفته ﺷﺪﻧﺪ کهﻏﺎﻟﺒﺎً ﻣﻨﺠﺮ به ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻋﻨﺎﺻﺮی ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ که ﺧﻮد ﺑﺮای ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ ﻣﻀﺮﻧﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮجه به وﻓﻮر و ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت در ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ، اﯾﻦ ﻣﻘﺎله راهکارهای ﻧﻮﯾﻨﯽ در جهت ﺣﺬف ﺑﯿﮕﺎنه زﯾﺴﺖها ارائه ﻣﯽدهد.
