نقش سامانه های اطلاعات جغرافیایی در تحلیل بیماری دیابت
نویسندگان
1 دکترای مهندس عمران- نقشه برداری، گرایش سیستم اطلاعات جغرافیایی ) GIS (، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی ،محقق دوره پسادکترا،گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا،دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران. عضو همکار کرسی یونسکو در تحقیقات بین رشته ای در دیابت در دانشگاه تهران
3 سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات یزد، یزد، ایران.
doi
چکیده
در سال های اخیر سیستم های اطلاعات جغرافیایی (GIS) با مطرح نمودن قابلیت هایی چون گرداوری، نمایش، مدیریت و تحلیل مکانی، پتانسیل بالایی در کنترل و پیشگیری بیماری ها و برنامه ریزی در حیطه سلامت نشان داده اند. به طور مثال به کمک GIS می توان تشخیص داد که چه شهرهایی مواجهه بیشتری با بیماری دارند اما خدمات و مراکز درمانی مناسبی به آن ها اختصاص پیدا نکرده است و یا با همپوشانی نقشه های موضوعی مختلف عوامل بیماری و مرزهای جغرافیایی در یک نقشه رقومی می توان به ارتباطات بهتر آن ها و تحلیل های دقیقتری دست یافت. بنابر این GIS کمک می کند تا برنامه بهداشتی، پیشگیری و درمانی مناسبتری در مناطق مختلف کشور تدوین گردد. برای کنترل بهتر بیماری دیابت، به عنوان یکی از شایع ترین بیماری ها در کشور، در این مقاله کاربردها و تحلیل های مکانی - آماری موثر در بستر GIS بحث و بررسی می گردد. مهمترین قابلیت GIS در وهله اول نمایش نقشه بیماری ها و طبقه بندی اطلاعات بیماران می باشد. اما تحلیل های مهم دیگر شامل تحلیل درون یابی، خوشه بندی الگوهای نقطه ای، تحلیل اکولوژیکی و تحلیل الگوهای ناحیه ای و خوشه بندی نواحی حساس می باشند که در مقاله به آن ها پرداخته می شود. همچنین بر مبنای اطلاعات موجود از وضعیت دیابت در کشور و تحلیل های GIS، نقشه پیوسته توزیع بیماری در کشور تهیه گردید و استان های حساس به شیوع بیماری تشخیص داده شدند.
