فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مالتیپل اسکلروزیس یا اسکلروزیس ماهیچه‌‎ای (ام-اس) : یک بیماری مزمن و تخریبی اعصاب می‌باشد که روی سامانه اعصاب مرکزی (مغز، نخاع) و اعصاب بینایی تأثیر می‌گذارد. به صورت کوتاه می توان گفت ام-اس؛ التهاب در برخی از نواحی ماده سفید سامانه اعصاب مرکزی در لکه‌های تصادفی که پلاک نام دارد، رخ می‌دهد. این موضوع منجر به تخریب میلین (ماده پروتئینی ـ چربی) که محافظ فیبرهای سلول عصبی در مغز و نخاع می‌باشد، می شود. میلین باعث جابجائی پرشتاب و یکپارچه پیام‌های الکتروشیمیایی بین مغز، نخاع و بدن می شود هنگامی که میلین آسیب می‌بیند، جابجائی عصبی پیام‌ها کندتر می‌شود و منجر به کاهش عملکرد می شود. ام-اس به عنوان یک بیماری خود ایمنی در نظر گرفته می‌شود که بیشتر در افراد جوان بروز می‌کند. سامانه ایمنی به میلین و سلول‌های الیگو دندروسیت‌ها که میلین را می‌سازند، حمله می‌کنند. شیوع ام-اس در دو دهه گذشته افزایش یافته است. جدیدترین ویژگی همه گیر این بیماری می تواند به عوامل محیطی مانند کمبود ویتامین D، تابش اشعه ماوراء بنفش با طول موج کوتاه، عفونت‌های ویروسی، افزایش سن و مکان‌هایی با عرض جغرافیایی بالا باشد. چندین داروی موثر و درمان‌های تعریف شده برای بیماران ام-اس برای کاهش شتاب پیشرفت این بیماری ارائه شده است. درک ساز و کار مولکولی این بیماری همراه با پیشرفت پژوهشهای سلول‌‎های بنیادی می‌تواند امید برای کسانی که از این بیماری رنج می‌برند را به ارمغان آورد.