رویۀ دیوان دادگستری اروپایی در بحران پناهندگی اتحادیۀ اروپا

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق بین‌الملل، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، گروه حقوق بین‌الملل، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

3 استادیار گروه حقوق بین‌الملل، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

doi
10.22059/jplsq.2020.296389.2301
چکیده

از سال‌ 2015 با به اوج رسیدن بحران‌ پناهندگی در اتحادیۀ ‌اروپا، سیستم‌ پناهندگی مشترک آن با چالش مواجه شد. نقش بالاترین مقام ‌قضایی ‌اتحادیه یعنی دیوان‌ دادگستری اروپایی در این چالش بسیار حائز اهمیت بود. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، قضایایی که پس از سال‌ 2015 به دیوان ارجاع شده، به‌صورت یکپارچه بررسی و به این پرسش پاسخ داده‌ شد که تا چه حد سیستم‌ پناهندگی مشترک اتحادیۀ اروپا در مدیریت بحران پناهندگی، از نگاه دیوان‌ دادگستری اروپایی موفق بوده است؟ در رویۀ دیوان دوگانگی آشکار شد که گاهی به نفع حقوق بنیادین و گاهی به نفع سیستم‌ پناهندگی مشترک اتحادیۀ اروپا بود. این دوگانگی در کنار تکامل تدریجی احکام دیوان در زمینۀ تفسیر سیستم پناهندگی ‌مشترک اتحادیۀ ‌اروپا، به نفع حقوق ‌بنیادین بوده است. این موضوع نشان‌دهندۀ عدم موفقیت نسبی سیستم‌ پناهندگی مشترک اتحادیۀ اروپاست که لزوم اصلاحات اساسی در مقررات آن را نمایان می‌کند. با در نظر گرفتن نیاز به اصلاح و به‌روزرسانی قوانین اتباع خارجۀ ایران، و با توجه به آزمون و خطای سیستم‌ ‌پناهندگی مشترک اتحادیۀ اروپا، این پژوهش زمینه‌ساز بستری مناسب برای تدوین مجموعه قوانین کارامد و منطبق با شرع اسلام است.