تأثیر شرایط اکو-جغرافیایی روی شباهت ژنتیکی جمعیتهای مختلف اسپرس زراعی (Onobrychis viciifolia) بر اساس نشانگرهای RAPD
نویسندگان
1
2
3
4 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
doi
چکیده
در این مطالعه، تأثیر شرایط اکولوژیک، فاصله جغرافیایی و عرض جغرافیایی بر میزان شباهت ژنتیکی بین جمعیتهای مختلف اسپرس زراعی (Onobrychis viciifolia, Fabaceae) در استان آذربایجان شرقی با استفاده از نشانگرهای RAPD و DNA-ی تودهای بررسی شد. از هر جمعیت تعداد 10 فرد گیاهی به طور تصادفی انتخاب شدند. تعداد 10 آغازگر تصادفی آزمایش شدند که از این تعداد فقط پنج آغازگر که بیشترین و واضحترین نوارهای چندشکل تکرارپذیر را تولید کردند، برگزیده شدند. تکرارپذیری نوارهای RAPD، با 3 بار تکرار برای هر آغازگر اثبات شد. فاصله ژنتیکی بین جمعیتها براساس ماتریس فاصله ژنتیکی Nei محاسبه و میزان شباهت ژنتیکی بین جمعیتها بر اساس دندروگرام UPGMA ارزیابی شد. تعداد پنج آغازگر در مجموع تولید 12 نوار چندشکل کردند. بیشترین فاصله ژنتیکی بین جمعیتهای بناب و هریس (4904/0) و کمترین آن بین امند و خسروشهر ( 0572/0) دیده شدند. بر اساس دندروگرام، جمعیتهای سراب و هریس در یک خوشه و جمعیتهای امند و خسروشهر در خوشه دیگر واقع شدند، درحالی که جمعیت بناب با کمترین شباهت ژنتیکی به جمعیتهای مذکور، دورتر از چهار جمعیت دیگر قرار گرفت. شباهت ژنتیکی بین جمعیتهای سراب و هریس را میتوان بر اساس شرایط اکولوژیک مشابه حاکم بر آن دو جمعیت مانند ارتفاع بالا و اقلیم سرد تفسیر کرد. به طور مشابه، شباهت ژنتیکی بین جمعیتهای امند و خسروشهر را میتوان با شرایط محیطی مشابه آن جمعیتها نظیر اقلیم نسبتاً گرم و خاکهای نسبتاً شور ارتباط داد. نتایج ما نشان میدهند که نشانگرهای RAPD احتمالاً تحت تأثیر انتخاب طبیعی بوده، عوامل اکولوژیک بر روی میزان شباهت ژنتیکی بین جمعیتهای مختلف یک گونه گیاهی تأثیر دارند.