بررسی اندام‌زایی گل در گونه گل کاغذی (Bougainvillea spectabilis Willd.)

doi
چکیده

گل کاغذی (Bougainvillea spectabilis Willd.) عضوی از تیره نیکتاژیناسه (Nyctaginaceae Juss.)، دارای اهمیتی اساسی در باغبانی و نیز علوم داروسازی، کشاورزی و محیطی است. علی‌رغم آن، نمو گل در این گونه هنوز به خوبی شناسایی نشده است. گل‌های دو جنسی و فاقد گلبرگ گل کاغذی، دارای یک گلپوش لوله‌ای پنج بخشی، 8 پرچم با میله‌های نابرابر و یک برچه است که توسط براکته‌های نمایان و قرمزرنگ احاطه می‌شود. اپی‌فیلی، فیلوتاکسی و تمکن از مسائل مورفولوژیک مهم در گل‌های این گونه است. برای درک بهتر این مسائل، برای اولین بار مطالعه دقیق اندام‌زایی گل در این گونه توسط میکروسکوپ نوری انعکاسی انجام گرفت. نتایج حاصله نشان داد بخش‌های مختلف گل به ترتیب از سمت خارج به داخل تکوین می‌یابند. گلپوش اولین اندامی است که با الگوی مارپیچی در حاشیه مریستم گل ظاهر می‌گردد. بلافاصله 8 پرچم به طور متوالی در مارپیچ 8/3 تشکیل می‌شوند. در نهایت، دیواره مادگی با رشد حاشیه‌ای اپکس گل تولید می‌گردد و سپس تخمک منفرد با برآمدگی تدریجی و تغییر شکل رأس مریستم گل ایجاد می‌‌گردد. بر مبنای نتایج به‌دست آمده، اپی‌فیلی که در گل کاغذی اتفاق می‌افتد، پس از کامل شدن نمو گل و در نتیجه الحاق بین بخش قاعده‌ای جوانه گل و براکته ایجاد می‌گردد.