کنکاشی بر تجارب زیسته هویتی مشترک در خانواده‌های واقع در مراحل مختلف چرخه زندگی خانوادگی (نمونه مطالعه: شهر کرج)

نویسندگان

1 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار گروه جامعه‌شناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران (نویسنده مسئول) omidaliahmadi@yahoo.com

5 استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30495/jss.2022.1956601.1452
چکیده

مفهوم چرخۀ زندگی خانوادگی روی تغییراتی تمرکز می‌کند که خانواده‌ها در طول زمان در ساختار و روابطشان، تجربه می‌کنند؛ خانواده‌ها در طول زمان، انتقال‌ها و مراحل مختلفی را پشت سر می‌گذارند که باعث به وجود آمدن روابط جدید در بین اعضا می‌شود؛ به بیانی دیگر، همان‌طور که خانواده‌ها در مسیر چرخۀ زندگی خانوادگی پیش می‌روند، روابط درونی‌شان تغییر می‌کند. هدف از این پژوهش بررسی تجارب زیسته هویتی مشترک خانواده‌های واقع در مراحل مختلف چرخه زندگی خانوادگی می‌باشد. این پژوهش با روش‌شناسی کیفی و به شیوه گراندد تئوری انجام شده است. مشارکت‌کنندگان 80 نفر بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، به هر دوره از چرخه زندگی 20 نفر اختصاص یافت (به‌جز مرحله آشیان خالی). داده‌ها به‌وسیله مصاحبه نیمه‌ساختاریافته تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری و با استفاده از مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که چرخه زندگی خانواده دارای مراحل مختلفی است که باوجود ویژگی‌های مشترکی که با یکدیگر دارند، هر مرحله از ویژگی‌های خاصی برخوردار است که می‌تواند معرف آن مرحله باشد. همچنین مشخص شد که در جامعه مورد بررسی خانواده‌های واقع در مراحل مختلف چرخه زندگی تجارب زیسته هویتی مشترکی داشتند که تحت تأثیر مشکلات اقتصادی و اجتماعی می‌باشند. این تجارب شامل ابتلا به بیماری، رفاه خانواده، خرید مسکن، پیشرفت تحصیلی فرزندان، بالا بودن هزینه‌های زندگی، سرمایه‌گذاری برای تهیه مسکن آینده، سلامتی خود و خانواده، آینده فرزندان و راه‌اندازی کسب‌وکار بود.