تحلیل جامعه‌شناختی بازنمایی سبک زندگی مصرف‌گرایانه در شبکه اجتماعی اینستاگرم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه، شبکه‌های اجتماعی به خصوص اینستاگرام با بیش از یک میلیارد کاربر فعال به ابزاری قدرتمند برای نمایش و بازنمایی سبک زندگی افراد تبدیل شده‌ است. پژوهش حاضر با هدف بررسی جامعه‌شناختی بازنمایی سبک زندگی مصرف‌گرایانه توسط اینفلوئنسرها در شبکه اجتماعی اینستاگرم که یکی از پرکاربردترین نرم‌افزارها در بین کاربران ایرانی است انجام پذیرفته است. تحقیق حاضر از نظر هدف، اکتشافی و از نظر روش، کیفی است و از تحلیل محتوای کیفی استفاده می‌شود. جامعه آماری این پژوهش شامل اینفلوئنسرهای فعال در اینستاگرام در 8 حوزه مختلف (مانند ورزش، سلامت و تندرستی، تبلیغاتی و تجاری، فرهنگ و هنر، زیبایی و بهداشت ، مهاجرت، سفر و گردشگری ، غذا و رستوران، مُد و پوشاک، سبک زندگی و زندگی روزمره) می‌شود که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده 106 نفر از اینفلوئنسرها با حداقل 500 هزار دنبال‌کننده به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و سپس، داده‌های این پژوهش از طریق استخراج پست‌های اینستاگرامی اینفلوئنسرهای منتخب در بازه زمانی مشخص جمع‌آوری شده است. برای تحلیل کیفی و مضمونی محتوای بازنمایی‌کننده سبک زندگی مصرف‌گرایانه، داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA ورژن 2020 کدگذاری و پس از تجزیه و تحلیل، مقولات و مفاهیم مربوط به بازنمایی سبک زندگی مصرف‌گرایانه در اینستاگرام استخراج گردید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اینفلوئنسرها نقشی کلیدی در ترویج و اشاعه سبک زندگی مصرف‌گرایانه در بین مخاطبان خود ایفا می‌کنند. آنها با به اشتراک گذاشتن محتوای مرتبط با مد، فشن، تبلیغات، عزت نفس و ارتقای شخصیت، تصویری از یک زندگی ایده‌آل و جذاب را به نمایش می‌گذارند. این پژوهش نشان می‌دهد که شبکه‌ی اجتماعی اینستاگرام، نقشی کلیدی در بازنمایی و ترویج سبک زندگی مصرف‌گرایانه ایفا می‌کنند که می‌تواند پیامدهای منفی برای افراد و جامعه داشته باشد.