بررسی مقایسهای تولید تروپان آلکالوئیدها در ریشههای مویین تراریخت و گیاهچههای شابیزک (Atropa belladonna L.) تحت تأثیر تیمار سالیسیلیکاسید
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی
4
doi
چکیده
اغلب گیاهان خانواده سیبزمینی دارای آلکالوئیدهای مهم زیستی، از جمله نیکوتین و تروپان آلکالوئیدهایی، مانند هیوسیامین (آتروپین) و اسکوپولامین هستند. این آلکالوئیدها کاربردهای وسیعی در تهیه داروهای مهم و مصرف جهانی گستردهای دارند. شابیزک (Atropa belladonna) گیاهی دارویی، علفی از این خانواده است که مقدار زیادی از تروپان آلکالوئیدها را در ریشه خود تولید میکند. در این پژوهش، با استفاده از قطعات جداکشت حاصل از دانهرستهای شابیزک مربوط به دو جمعیت واز و گرمستان استان مازندران، در محیط کشت MS تغییریافته، تعداد زیادی گیاهچه نوپدید یکسان تکثیر شدند. این گیاهچهها در محیط MS جامد تحت تأثیر غلظتهای مختلف سالیسیلیکاسید شامل0، 01/0، 1/0 و1 میلیمولار، به مدت چهار هفته، کشت داده شدند. از طرفی دیگر نیز ریشههای مویین تراریخت تولید شده توسط آگروباکتریوم ریزوژنز (Agrobacterium rhizogenes) | نیز تکثیر و تحت تأثیر غلظتهای ذکر شده از سالیسیلیکاسید قرار داده شدند. سپس آتروپین و اسکوپولامین تولید شده در ریشه و اندام هوایی گیاهان نوپدید و ریشههای مویین تراریخت، به وسیله HPLC سنجش و مقایسه شد. به طور کلی، مقدار آلکالوئیدهای حاصل از ریشههای مویین بیشتر از اندامهای گیاهچههای مورد مطالعه بود. از طرفی، مقدار آلکالوئیدها در ریشه گیاهچهها از بخش هوایی بالاتر بود. همچنین، در ریشههای مویینه نسبت آتروپین به اسکوپولامین بیشتر بود، در حالی که در گیاهچهها نسبت اسکوپولامین به آتروپین بیشتر بود. در مجموع؛ استفاده از ریشههای مویین و کشت آنها به جای گیاهان، به منظور مطالعات بیشتر و تولید این ترکیبات مهم در مقیاس وسیع قابل توجه است.