تأثیر کمبود روی بر رشد، رنگیزه‌ها و فتوسنتز گیاه کلم قرمز (Brassica oleracea L. var. capitata f. rubra) تحت شدت‌های مختلف نور

نویسندگان

1

2

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
چکیده

اثر کمبود روی بر رشد، مقدار رنگیزه‌ها و فتوسنتز گیاه کلم قرمز (Brassica oleracea L. var. capitata f. rubra) در سه شرایط نوری متفاوت، شامل 100، 200 و 400 µmolm-2s-1 در محیط هیدروپونیک با غلظت کافی (725 پیکومول روی آزاد) و پایین (30 پیکومول روی آزاد) مطالعه شد. تولید ماده خشک اندام هوایی و ریشه در شرایط کمبود روی به ترتیب تا 95 % و 63 % کاهش، ولی تحت تأثیر افزایش شدت روشنایی افزایش یافت. کمبود روی باعث کاهش رشد اندام هوایی تا 80 % در شرایط نور ضعیف (100 µmolm-2s-1) شد، ولی این کاهش در گیاهان رشد‌یافته در شدت بالاتر نور (400 µmolm-2s-1) تنها 24 درصد بود. در شرایط کمبود روی، اندام هوایی سهم کمتری از روی در مقایسه با ریشه دریافت نمود. کلروفیل و کاروتنوئید‌های برگ تحت کمبود روی کاهش یافت، لیکن آنتوسیانین‌ها و ترکیبات فنلی افزایش معنی‌داری نشان دادند. کمبود روی موجب آسیب مراکز واکنشی نگردید، ولی موجب کاهش خاموش‌شدگی فتوشیمیایی و غیر فتوشیمیایی شد که نشان‌دهنده کاهش مصرف الکترون‌ها در واکنش‌های تاریکی فتوسنتز و نیز کاهش تبدیل انرژی آنها به گرما بود. مقاومت روزنه‌ای در گیاهان دچار کمبود روی افزایش یافت که موجب کاهش جذب دی اکسید کربن و تعرق گردید.