ارزیابی کیفیت محیط‌زیست شهری و تأثیر آن بر رفاه ذهنی در شهرهای مرزنشین (مطالعه موردی: پیرانشهر)

doi
10.30495/JUEP.2050.1184390
چکیده

کیفیت محیط‌زیست شهری یکی از عوامل تأثیرگذار بر ارتقاء قابلیت زندگی در شهرها و شکل‌گیری رفاه ذهنی می‌باشد. توجه به این موضوع به‌ویژه در مناطق مرزی که علاوه بر دوری از مرکز، با چالش‌های متعدد در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و کالبدی روبه‌رو هستند، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. در این راستا، هدف از تحقیق حاضر ارزیابی کیفیت محیط‌زیست شهری و تأثیر آن بر رفاه ذهنی در شهر پیرانشهر می‌باشد. روش تحقیق آمیخته (کمی-کیفی)، با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی-اکتشافی می‌باشد که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Amos و ضریب رگرسیون لگاریتمی و آزمون پیرسون در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. جامعه‌ی آماری تحقیق نیز شامل شهروندان پیرانشهر می‌باشد که با استفاده از روش کوکران حجم نمونه 384 نفر تعیین گردیده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد مقدار بحرانی کیفیت محیط‌زیست طبیعی شهر بالای 96/1 محاسبه شده و در سطح اطمینان 95 درصد مطلوب می‌باشد، درحالی‌که کیفیت محیط‌زیست انسان‌ساخت با مقدار بحرانی 17/1 نامطلوب است. همچنین در شاخص‌های جزئی محیط‌زیست طبیعی، پایداری محیطی و پوشش گیاهی و فضای سبز و در شاخص‌های جزئی محیط‌زیست انسان‌ساخت امکانات و خدمات زیرساختی دارای وضعیت مطلوبی می‌باشند. از طرفی در شاخص رفاه ذهنی، مؤلفه‌های مشارکت و انسجام اجتماعی، احساس امنیت و تعلقی عاطفی در وضعیت مطلوب و مؤلفه‌های احساس شادی، امیدواری و احساس آسایش روحی و روانی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. نتایج نیز نشان می‌دهد در سطح اطمینان 95 درصد رابطه‌ی معناداری بین کیفیت محیط‌زیست شهری و شکل‌گیری رفاه ذهنی شهروندان وجود دارد.