ارتباط فابریکهای دگرریختی و ذوببخشی در میگماتیتهای پلیتی منطقة همدان، پهنة سنندج- سیرجان
نویسندگان
1 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران،
2 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران،
doi
10.22108/ijp.2024.140789.1323چکیده
در شمالباختری پهنة سنندج- سیرجان و در مناطق همدان و تویسرکان، رخنمونهایی از سنگهای میگماتیتی حضور دارد. در پیدایش میگماتیتهای منطقه، بهترتیب اهمیت فرایندهای ذوببخشی، تفریق دگرگونی و تزریق نقش داشتهاند. میگماتیتها دگرریختی را در بزرگ مقیاس بهصورت لوکوسومهای چینخورده و بودینشده و در ریزمقیاس بهصورت دگرریختی درونبلوری (خاموشی موجی، ماکل دگرریختی) و میانبلوری (مهاجرت مرز دانه، برآمدگی ...) نشان میدهند. پیدایش لایههای لوکوسوم در سنگ، پس از اوج دگرگونی و فرایند ذوببخشی رخ میدهد. ازاینرو، لوکوسومهای چینخورده و بودینشده نشاندهندة فعالیت نیروهای زمینساختی در شرایط اوج دگرگونی منطقه هستند. همزمانی فرایندهای زمینساختی با اوج دگرگونی، چهبسا میگماتیتهای همزمان با زمینساخت را در محدودة رخسارة آمفیبولیت بالایی تا گرانولیت زیرین پدید آورده است؛ اگرچه عملکرد فرایندهای زمینساختی پس از سردشدن و پیدایش فابریکهای پس از زمینساخت، شاید در محدودة رخسارة آمفیبولیت زیرین تا رخسارة شیستسبز روی داده باشند. میگماتیتهای همزمان با زمینساخت در بخشهای مختلفی از همدان، مانند سیمین، تویسرکان، چشمهقصابان و درهمرادبیگ دیده میشوند. این میگماتیتها پس از تبلور نیز دچار دگرریختیهای حاکم بر منطقه شدهاند. با توجه به ساختارهایی مانند انواع بودینها، چینهای میگماتیتی، میگماتیت چینخورده و رگهها، که نقش مهمی در پیدایش حالت دینامیکی میگماتیتها داشتهاند، تکامل رئولوژیک میگماتیتهای منطقة همدان را میتوان به سه مرحله دستهبندی کرد: (1) دگرریختی به کمک ذوب، (2) دگرریختی حالت جامد بلافاصله پس از تبلور و (3) دگرریختی حالت جامد بعدی.