سنگ‌زایی سنگهای نیمهژرف نئوژن کامو، شمال اصفهان

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‏‌شناسی، دانشکده علوم، یزد، ایران،

2 استادیار، گروه زمین‏‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران،

doi
10.22108/ijp.2024.140871.1325
چکیده

منطقة کامو از دیدگاه ساختاری در بخش میانی کمان ماگمایی ارومیه-دختر و در فاصلة تقریبی 120 کیلومتری شمال اصفهان جای دارد. در این منطقه، چندین برونزدهای از سنگ‌های آذرین نئوژن با طیف ترکیبی داسیت- آندزیت به شکل گنبدها و توده‌های نیمه‌ژرف رخنمون یافته‌اند. این سنگ‏‌ها بافت‏‌های پورفیروییدی تا پورفیری با خمیرة میکروکریستالین دارند و پلاژیوکلاز، آمفیبول، بیوتیت، کوارتز و کانی‏‌های کدر از کانی‏‌های اصلی سازندة آنها به‌شمار می‌روند. شیمی کل سنگ‏‌ها نشان‌دهندة سرشت ماگمایی متاآلومینه و کالک‌آلکالن با غنی‌شدگی از ‌عنصرهای خاکی کمیاب سبک، روبیدیم، باریم و پتاسیم و آنومالی منفی ‌عنصرهای خاکی کمیاب سنگین، نیوبیم، تیتانیم و تانتالیم است. ‌نمودارهای بهنجارشده به ترکیب کندریت، شیب منفی از ‌عنصرهای خاکی کمیاب سبک به‌سوی سنگین و بدون بی‏‌هنجاری یوروپیم را به نمایش می‌گذارند. بررسی نسبت‌های ‌عنصرهای کمیاب و خاکی کمیاب نشان می‌دهد سنگ‏‌های یادشده ویژگی‏‌های بینابین ماگماهای کالک‌آلکالن و آداکیتی دارند و از ذوب‌بخشی گارنت آمفیبولیت در ژرفای پایداری گارنت پدید آمده‏‌اند. شواهد زمین‌شیمیایی نشان‌دهندة پیدایش و تحول این سنگ‏‌ها در کمان ماگمایی حاشیة قاره‏‌ای هستند. خاستگاه احتمالی ماگمای مادر این سنگ‏‌ها، ذوب‌بخشی گارنت آمفیبولیت دگرنهادشده تحت‌تأثیر سیال‌ها و مذاب‏‌های آزادشده از تختة فرورو است.