فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شمال روستای منور، 35 کیلومتری باختر تبریز، دو دایک اسپسارتیتی در میان آندزیت‏‌ها و سنگ‏‌های آذرآواری با سن پلیوکواترنری تزریق شده‏‌اند. بافت غالب این سنگ‏‌ها میکرولیتیک پورفیری است و بیشتر از فنوکریست‏‌های آمفیبول، کلینوپیروکسن و بیوتیت در زمینه‏‌ای از میکروفنوکریست‏‌های پلاژیوکلاز و آلکالی‏‌فلدسپار تشکیل شده‏‌اند. در این‏‌ اسپسارتیت‏‌ها، بیوتیت ترکیب فلوگوپیت- استونیتی دارد و آمفیبول این سنگ‏‌ها ترکیب مگنزیوهاستینگسیتی نشان می‌دهد. فلدسپار این سنگ‏‌ها نیز ترکیب آنورتوکلاز تا الیگوکلاز دارد. ترکیب کلینوپیروکسن‏‌های اسپسارتیت‏‌های منور دیوپسید است و در فشار 4 تا 6 کیلوبار و دمای 1100 تا 1200 درجة سانتیگراد پدید آمده است. برپایة بررسی‏‌های زمین‏‌شیمیایی دایک‏‌های اسپسارتیتی منور در گروه لامپروفیرهای کالک‏‌آلکالن رده‏‌بندی می‌شوند و ترکیب آلکالی‌بازالتی دارند. الگوی نمودار عنصرهای خاکی کمیاب این دایک‏‌ها روند نزولی دارد و عنصرهای خاکی کمیاب سبک غنی‏‌شدگی چشمگیری نسبت به عنصرهای خاکی کمیاب سنگین نشان می‏‌دهند. این ویژگی‌ها گویای پیدایش ماگمای اسپسارتیت‏‌ها در پی درجة کم ذوب‏‌بخشی گوشته است. ماگمای مادر اسپسارتیت‏‌های منور از ذوب‏‌بخشی ۵ تا ۱۵ درصدی گوشته‌ای گارنت لرزولیتی پدید آمده که دچار آلایش پوسته‏‌ای شده است. محیط پیدایش آنها نیز کمان پسابرخوردی حاشیة فعال قاره‏‌ای بوده است.