زمینشیمی و جایگاه زمینساختی سنگهای آتشفشانی پالئوژن رودبار در جنوب گیلان، شمال ایران: شاهدی بر ولکانیسم آداکیتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
2 استادیار، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
3 استادیار، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
4 استادیار، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
doi
10.22108/ijp.2022.131551.1258چکیده
سنگهای آتشفشانی با ترکیب آداکیتی، در جنوب شهرستان رودبار رخنمون دارند که بخشی از پهنة ماگمایی البرز در شمال ایران بهشمار میرود. بیشتر آنها ترکیب داسیت تا تراکی داسیتی، ریوداسیتی و بهندرت ریولیتی دارند و بافت هیالوپورفیری، پورفیرومیکرولیتی و جریانی تا پورفیری فلسیتی و میکروفلسیتی همراه با درشتبلورها و میکرولیتهای پلاژیوکلاز، آمفیبول و گاهی بیوتیت و گاهی کوارتز نشان میدهند. برپایة بررسیهای زمینشیمیایی، ماگمای سازندة سنگهای بررسیشده روی نمودارهای بهنجارشده به ترکیب کندریت، مورب و گوشتة اولیه، همة سنگها روندی موازی، خطی و همگن دارند و غنیشدگی مشخصی از عنصرهای LREE و LILE، بههمراه آنومالی منفیِ Ta، Nb و Ti نشان میدهند. محیط زمینساختی نمونهها نشاندهندة پیدایش آنها در محیطی فرورانشی در یک حاشیة فعال قارهای است. ویژگیهای زمینشیمیایی نمونهها (wt% 57<SiO2، wt% 3>MgO، مقدار کم Y و Yb، بههمراه نسبتهای 40<Sr/Y و 20<La/Yb) گویای پیدایش آنها از ماگمای آداکیتی پر سیلیس است. برپایة همة دادهها، نمونههای بررسیشده از ذوب ورقة اقیانوسی (اقیانوس جنوب دریای خزر) نزدیک به لبة ورقه و در جایگاه پنجرة زمینساختی پدید آمدهاند.
