فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایالت فلززایی طارم- هشتجین، شامل 17 کانسار پورفیری، اپی‏‌ترمال و اکسید آهن-آپاتیت ماگمایی است که در کمان ماگمایی البرز باختری واقع شده است. برپایة بررسی‌های زمین‏‌شیمیایی سنگ‏‌ کل، سنگ‏‌های گرانیتوییدی این پهنه سرشت کالک‏‌آلکالن پتاسیم بالا و شوشونیتی دارند و شامل واحدهای سنگی مونزونیت، مونزودیوریت، کوارتزمونزونیت، گرانیت و به میزان کمتر سنگ‌های سینیتی هستند. این سنگ‏‌ها سرشت متاآلومینوس دارند و از نوع I هستند. برپایة بررسی‌های زمین‏‌شیمیایی عنصرهای خاکی نادر (شامل غنی‌شدگی عنصرهای LREE و تهی‏‌شدگی عنصرهای HREE)، نسبت‌های‌ ایزوتوپی Sr-Nd-Pb و سن اورانیم-سرب آنها (6/1±4/37 تا 58/1±87/42 میلیون سال پیش)، این گرانیتوییدها با محیط‏‌های زمین‌ساختی کششی پشت کمانی در ارتباط هستند. غنی‌شدگی از عنصرهای LILE و تهی‌شدگی از عنصرهای HFSE نشان‏‌دهندۀ دخالت مواد پوسته‏‌ای در پیدایش مذاب وابسته به پهنة فرورانش هستند. نتایج به‌دست‌آمده از بررسی‏‌های زمین‌شیمیایی و نسبت‏‌های ایزوتوپی Sr86/Sr87 و Nd143/Nd144 برای سنگ‏‌های گرانیتوییدی مورد ‌بررسی نشان می‏‌دهد ماگمای اولیۀ این سنگ‏‌ها، توسط ذوب‌بخشی گوۀ گوشته‏‌ای (گوشتۀ سنگ‌کره‌ای غنی‏‌شده) تشکیل شده است و در طول تکامل ماگمایی تحت‌تأثیر تبلوربخشی و آلایش پوسته‏‌ای قرار گرفته‏‌اند. این حجم از ماگما، منجر به پیدایش سنگ‏‌های آتشفشانی-نفوذی کمان‏‌ ماگمایی البرز باختری در پهنة فرورانشی شده است؛ ‌به‌گونه‌ای‌که در پالئوژن کمان ماگمایی ارومیه- دختر، تحت‌تأثیر یک رژیم فشارشی و همگرای واقع در کمان آتشفشانی پدید آمده است؛ اما در زمان ائوسن- الیگوسن، البرز باختری و ایالت فلززایی طارم- هشتجین تحت‌تأثیر نیروی کششی در پهنه‌ای پشت کمانی پدید آمده‏‌اند