زمینشیمی و جایگاه ژئودینامیکیِ توالی پوستهایِ مجموعة افیولیتی شاهینی (شمالباختری کامیاران)
نویسندگان
1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان
2 زنجان، دانشگاه زنجان، دانشکده علوم، گروه زمینشناسی
3 آکادمی علوم دانشگاه چین، پکن 100049، چین
4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22108/ijp.2020.117713.1142چکیده
مجموعة افیولیتی شاهینی در شمالباختری کامیاران که حلقة پیوند افیولیتهای کرمانشاه و کردستان است، در راستای زاگرس و زمیندرز نئوتتیس، در باختر ایران جای دارد. این مجموعه دربردارندة پریدوتیتهای گوشتهای و توالی پوستهای است. هارزبورژیت کلینوپیروکسندار و لرزولیت از پریدوتیتهای گوشتهای سرپانتینیشده هستند. این سنگها با دایکهای میکروگابرویی قطع شدهاند. توالی پوستهای دربردارندة گابروهای پگماتیک، ایزوتروپ، دایکهای میکروگابرویی، بازالت و آذرآوریهای آندزیتی است. توالی رسوبی- آتشفشانی که دربردارندة رادیولاریت، شیل، آهکهای پلاژیک، ماسهسنگ و افقهای توفی است، روی بخش بیرونی جای گرفته است. برپایة دادههای زمینشیمیایی، سنگهای توالی پوستهای تنوع ترکیبی و سرشت تولهایتی تا کالکآلکالن را نشان میدهند. در نمودارهای تکتونوماگمایی، این سنگها بیشتر در گسترة ترکیبی مورب و گاه کمان آتشفشانی جای گرفتهاند. غنیشدگی عنصرهای LILE، تهیشدگی نسبی از عنصرهای HFSE، غنیشدگی متفاوت عنصرهای LREE و روند تغییرات خطی عنصرهای HREE، نشان از پیدایش ماگما در محیط وابسته به کمان و از خاستگاه گوشتهای ناهمگن با درجات متفاوتی از ذوببخشی دارد؛ اما کاهش نسبتهای Ce/Th، Th/Yb، La/Nb و Ce/Nb نشاندهندة گرایش آنها به محیطهای حد واسط میان IAB و MORB است. ژرفای بهدستآمده برای محل ذوب سنگ خاستگاه سنگهای منطقه برابربا 50 تا 60 کیلومتر برآورد میشود. این ژرفا نشاندهندة ذوببخشی در گوشته لرزولیتی اسپینلدار است. ویژگیهای صحرایی و دادههای زمینشیمیایی نشاندهندة پیدایش افیولیتها در یک پهنة اقیانوسی در مرز قاره- اقیانوس در بخش شمالی نئوتتیس است.