زمینشیمی و محیط تکتونوماگمایی نفوذیهای قروچاه سفلی (جنوب مهاباد)
نویسندگان
1 ایران، ارومیه، دانشگاه ارومیه، گروه زمینشناسی، 165- 57153 ارومیه
2 معلم آموزش و پرورش
doi
10.22108/ijp.2018.101948.1013چکیده
تودة نفوذی قروچاه سفلی در جنوب مهاباد (جنوبخاوری استان آذربایجان غربی)، رخنمون دارد. توده اصلی بیشتر دربردارندة تونالیت و گرانودیوریت، همراه با مقدار کمتری کوارتزدیوریت، مونزوگرانیت، سینوگرانیت و آلکالیفلدسپار گرانیت است. ترکیب انکلاوهای تیره دانهریز بیشتر گابرو، دیوریت و کوارتزدیوریت است. انکلاوها بهصورت بیضوی و یا گردشده در همه بخشهای تودة نفوذی دیده میشوند. نمونههایی که ترکیب دیوریت گابرویی، دیوریت و کوارتزدیوریت دارند بیشتر از پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، هورنبلند، بیوتیت، کانیهای کدر و مقدار کمی کوارتز ساخته شدهاند. نمونههای تونالیتی، گرانودیوریتی و مونزوگرانیتی بیشتر از پلاژیوکلاز، کوارتز، پتاسیمفلدسپار، هورنبلند، بیوتیت، کانیهای کدر، همراه با مقدار کمی کلینوپیروکسن ساخته شدهاند. انکلاوها نیز بیشتر دربردارندة پلاژیوکلاز، هورنبلند، کلینوپیروکسن بیوتیت، کانیهای کدر، همراه با مقدار کمی کوارتز، پتاسیمفلدسپار هستند. بلورهای آپاتیت، تیتانیت و کانیهای کدر در زمینه سنگ دیده میشوند. این سنگها، گرانیتوییدهای نوع- I با سرشت متاآلومینوس و کالکآلکالن هستند. آنها از عنصرهای با قدرت یونی بالا یا HFSE (مانند: Nb، Ta، Hf و Zr، همراه با P) فقیر و از Sr، K، Rb و تا اندازهای Ba غنی هستند. برپایة نسبتهای عنصری Lan/Ybn و Lan/Smn، مقدار عنصرهای خاکی سبک در برخی نمونههای توده اصلی بیشتر از انکلاوهای گوناگون است. پس توده اصلی از این عنصرها غنی است. تودة نفوذی قروچاه سفلی در پهنه کمان آتشفشانی فعال قارهای و در پی ذوببخشی گوة گوشتهای متاسوماتیسمشده در بالای پهنه فرورانشیِ وابسته به فرورانش بهزیر پهنه سنندج- سیرجان، در زمانی پس از کرتاسه پدید آمده است. تزریق و تکامل سنگشناسی این نفوذیها در پی رفتار گسلهای ژرف و همچنین، جدایش بلورین در آشیانههای پوستهای رخ داده است.