فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معدن مس پورفیری سونگون در شمال‌غرب ایران قرار دارد. رخنمون‌های سنگی در محدوده کانسار و نواحی مجاور شامل: سنگ‌های کربناته دگرگون شده و اسکارنی کرتاسه و نهشته‌های آتشفشانی ائوسن هستند که توسط توده نفوذی پورفیری سونگون قطع شده است. این توده نیز توسط دایک‌های تأخیری نخستین (Late mineralization) و تأخیری بعدی (Post mineralization) قطع می‌شود. توده پورفیری سونگون در حدود 21 میلیون سال قبل و دایک‌های تأخیری نخستین و بعدی به ترتیب در 78/19 و 51/19 میلیون سال قبل جایگزین شده‌اند. بر اساس دماسنجی تیتانیوم در بلورهای زیرکن، دمای تبلور برای توده سونگون پورفیری حدود 650 درجه سانتیگراد و برای دایک‌های تأخیری حدود 700 درجه سانتیگراد است. بر اساس ویژگی‌های عناصر نادر در بلورهای زیرکن، توده سونگون پورفیری از یک ماگمای با فوگاسیته اکسیژن بالا و بارور ایجاد شده است. با توجه به داده‌های سنی به دست آمده، کانی‌زایی پورفیری در کمربند ارسباران در میوسن ابتدایی و در یک محیط پس از برخوردی (Post collision) و حدود 10 میلیون سال قبل از کانی‌سازی پورفیری در کمربند کرمان انجام شده است.