کانی‌شناسی و ژئوشیمی سنگ‌های آلکالن آنالسیم‌دار رشته کوه صلوات، پهنه ماگمایی آذربایجان، شمال‌غرب ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

پهنه ماگمایی آذربایجان-البرز در شمال‌غرب ایران یکی از پهنه‌های مهم فعالیت ماگمایی آلکالن در سنوزوئیک محسوب می‌شود. رشته کوه صلوات در بخش شرقی پهنه ماگمایی یاد شده، با شبکه وسیعی ازگدازه‌ها و دایک‌های آلکالن رخنمون یافته است. بر اساس مطالعات صحرایی، شیمی‌کانی و داده‌های ژئوشیمی سنگ کل، سنگ‌های آلکالن در رشته کوه صلوات به دو گروه تقسیم می‌شوند که شامل: الف) گدازه‌های با ترکیب آنالسیمیت، برش‌های آناسیم‌دار و گدازه‌های بالشی تفریتی آنالسیم‌دار و ب) دایک‌های تفریتی، فونو-تفریتی و لامپروفیری است. این سنگ‌ها در محدوده وسیعی از سری‌های سدیک تا انتقالی سدیک-پتاسیک و پتاسیک گسترش یافته‌اند و تمامی سری‌های یاد شده دارای ویژگی پتاسیم بالا هستند. بر پایه شیمی سنگ کل، سنگ‌های آلکالن رشته کوه صلوات، حضور یک منبع پریدوتیتی آمفیبول/فلوگوپیت‌دار در پهنه انتقالی لرزولیت‌گارنت-اسپینل را ارائه می‌دهند که تحت تأثیر فرآیند متاسوماتیسم بوده است. داده‌های ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که ذوب بخشی یک منبع لیتوسفر گوشته‌ای تحت قاره‌ای، در تشکیل و تکامل سنگ‌های رشته کوه صلوات نقش داشته است. این درحالی است که، نقش آلودگی پوسته‌ای بسیار اندک بوده است. ماگمای رشته کوه صلوات در یک محیط کششی مرتبط با برخورد در پی بسته شدن اقیانوس نئوتتیس در دوران سنوزوئیک تشکیل شده است.