شیمی‌کانی، تعیین سری ماگمایی و خاستگاه زمین‌ساختی مونزوگرانیت قیدو (جنوب‌شرق خمین،‌ پهنه سنندج-سیرجان)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

مونزوگرانیت قیدو در جنوب‌شرق خمین، بخشی از مجموعه سنگی پهنه سنندج-سیرجان شمالی را تشکیل داده است. این توده در درون میکاشیست‌های ژوراسیک نفوذ کرده و سبب ایجاد هاله دگرگونی در اطراف خود شده است. آنکلاوهای میکروگرانولار فلسیک و نیز آنکلاوهای پرمیکا (سورمیکاسه) و رگه‌های آپلیتی و پگماتیت‌های تورمالین‌دار از جمله سنگ‌های مشاهده شده در منطقه است. فلدسپار پتاسیم (ارتوکلاز و میکروکلین)، پلاژیوکلاز اسید (آلبیت- الیگوکلاز در مونزوگرانیت، الیگوکلاز در آنکلاو فلسیک)، کوارتز و میکای سیاه (آنیت) از کانی‌های اصلی و تورمالین (شورل)، گارنت، میکای سفید (فنژیت)، سیلیمانیت، کیانیت، زیرکن، آپاتیت و ایلمنیت از جمله کانی‌های فرعی این توده به‌شمار می‌آید. ترکیب شیمیایی بیوتیت‌ها نشان می‌دهد که این کانی غنی از FeO و Al2O3 و به نسبت فقیر از TiO2 است. بیوتیت‌ها، ماگمایی و اولیه بوده و دمای حدود 660 تا 690 درجه سانتیگراد را نشان می‌دهد. ترکیب بیوتیت‌های موجود در آنکلاو و مونزوگرانیت قیدو، سری ماگمایی کالک‌آلکالن،‌ پرآلومین و محیط کوهزایی برخوردی را نشان می‌دهد که شاخص گرانیت‌های نوع S نیز است. همچنین، ترکیب بیوتیت و وجود ایلمنیت مشخص کننده پایین بودن فوگاسیته اکسیژن و شرایط احیایی تبلور ماگماست. بر اساس شواهد موجود، می‌توان تشکیل این سنگ‌ها را مربوط به برخورد قاره‌ای و پس از فرورانش صفحه عربی به زیر صفحه ایران دانست.