سنگنگاری و سنگشناسی توده پورفیری کانسار مس سونگون و دایکهای پس از کانیسازی، با نگرشی بر اسکارن همراه (شمال ورزقان-آذربایجانشرقی)
نویسندگان
1 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
معدن مس سونگون در استان آذربایجانشرقی و در شمال شهر ورزقان واقع شده است. قدیمیترین سنگهای منطقه آهکهای کرتاسه است. پس از جایگیری توده نفوذی پورفیری، چهار گروه دایک با ترکیب متفاوت در آن نفوذ کردهاند. ترکیب توده نفوذی کوارتزمونزویت است. چهار پهنه دگرسانی پتاسیک، فیلیک، پروپلیتیک و آرژیلیک در سونگون مشاهده میشود. بافت غالب توده نفوذی، پورفیری با خمیره ریزبلور و بافتهای میکرولیتی و میکرولیتی پورفیریک در دایکها بافت غالب است. توده نفوذی سونگون تحت تأثیر تفریق، تبلور بخشی، هضم و آلایش متحول شده است. توده پورفیری سونگون و دایکهای همراه متاآلومینوس و از لحاظ سرشت ماگمایی کالکآلکالن با پتاسیم بالا و شوشونیتی است. از نظر محیط زمینساختی، نمونههای سونگون در موقعیتهای همزمان با برخورد، پس از برخورد و کمربندهای آتشفشانی پهنه فرورانش قرار میگیرد. به علت همبری توده سونگون پورفیری با واحدهای آهکی و مارنی کرتاسه فوقانی، در شمال و شرق، اسکارن آهن-مس به وجود آمده است. اسکارنهای این منطقه به دو دسته اندواسکارن (ENS) و اگزواسکارن (EXS) تقسیم میشود. اگزواسکارن در سونگون بر اساس مشاهدات صحرایی و کانیهای موجود به سه پهنه پیروکسناسکارن، گارنتاسکارن و اپیدوتاسکارن تقسیم میشود.
