کاربرد داده‌های کانه‌نگاری و سیالات درگیر در تعیین شرایط تشکیل کانسار مس پورفیری شمال‌شرق اراک

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران 4697 - 19395، ج. ا. ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

کانسار دالی در شمال‌شرق اراک و بر روی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر واقع شده است و شامل توده‌های آتشفشانی- نیمه آتشفشانی با ترکیب دیوریت- کوارتز دیوریت پورفیری، آندزیت تا داسیت است که در مجموعه‌ای از گدازه‌ها و سنگ‌های آذرآواری با ترکیب آندزیتی نفوذ کرده‌اند. سه پهنه آلتراسیون اصلی در این منطقه شناسایی شده که شامل دگرسانی پتاسیک (بیوتیت ثانویه + مگنتیت + ارتوکلاز ثانویه)، فیلیک (سریسیت + کوارتز + پیریت)‌ و پروپیلیتیک (کلسیت + کلریت + اپیدوت) است. بررسی‌های زمین‌شناسی، زمین‌شیمیایی و مطالعه سیالات درگیر، نشانگر حضور کانسار مس پورفیری غنی از طلا در منطقه است. مطالعه مقاطع صیقلی، حضور طلا به‌صورت ادخال در رگه‌های کوارتز و فازهای سولفیدی همچون کالکوپیریت را تأیید می‌کند. مطالعات سیالات درگیر نمونه‌های کوارتزی حاصل از سیال کانه‌ساز از پهنه‌های دگرسانی پتاسیک و فیلیک، دمای بین 180 تا 600 درجه‌سانتیگراد، شوری بین 26 تا 70 درصد بر حسب نمک طعام و کاهش درجه‌حرارت و شوری از پهنه پتاسیک به سمت پهنه فیلیک را نشان می‌دهد که مطابق با سایر نهشته‌های مس پورفیری جهان است.