پترولوژی کمپلکس گرانیتویید شمال‌شرق مصر (شمال‌شرق استان اصفهان)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران 4697 – 19395، ج. ا. ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران 4697 – 19395، ج. ا. ایران

doi
چکیده

کمپلکس گرانیتویید مصر درشمال‌شرق استان اصفهان قرار دارد و از نظر ساختاری در زون ایران مرکزی جای دارد. ‌‌در این ناحیه سه فاز گرانیتویید و یک فاز پگماتیتی به سن ژوراسیک میانی افیولیت‌ها و سنگ‌های دگرگونی منطقه را قطع کرده‌اند. مطالعات صحرایی نشان می‌دهد که فاز سوم دارای بیشترین حجم و فاز اول دارای کمترین حجم در این مجموعه نفوذی هستند. همچنین، فاز چهارم، پگماتیت‌ها جوان‌ترین عضو مجموعه و فاز اول قدیمی‌ترین عضو این مجموعه هستند. کانی‌های تشکیل‌دهنده این کمپلکس گرانیتویید شامل کوارتز، آلکالی فلدسپار، پلاژیوکلاز و مسکوویت است که در تمام واحدهای سنگی وجود دارند. کانی بیوتیت در سه فاز اول، دوم و سوم وجود دارد. تورمالین متعلق به فاز دوم و چهارم و گارنت نیز محدود به فاز سوم است. بررسی ژئوشیمیایی عناصر اصلی در کمپلکس گرانیتویید مصر، حاکی از روند نزولی Al2O3، FeO، Fe2O3، MgO، CaO، MnO، P2O5 و  TiO2و روند صعودی  K2Oدر برابر سیلیس است، که روند نزولی CaO و Al2O3 به تبلور کانی پلاژیوکلاز، روند نزولی TiO2 و FeO را به تبلور کانی‌های اسفن و تیتان می‌توان نسبت داد. ماگمای مولد سنگ‌ها ماهیت کالک‌آلکالن و طیفی از پرآلومین شدید تا ضعیف و در نهایت متاآلومین است. طبق نمودارهای ژئوشیمیایی نمونه‌های منطقه مورد مطالعه، هم‌زمان با برخورد و نوع ماگما هیبرید (S و I) تشخیص داده شد. در بررسی‌های زمین‌دماسنجی با استفاده از ترکیب فلدسپارها، دماهای به‌دست آمده بسیار کمتر از دماهایی است که بیانگر محیط‌های آذرین باشد و می‌توان نتیجه گرفت که ترکیب فلدسپارها تحت ﺗﺄثیر فرآیندهای ساب‌سولیدوس و میلونیتی‌شدن تغییر یافته است. ‌دماسنجی بیوتیت‌های موجود در فاز اول دمای 642- 718 درجه سانتی‌گراد را پیشنهاد می‌کند.