بررسی زمین‌شناسی، کانی‌شناسی و ژئوشیمی افق بوکسیتی- لاتریتی محور دیلمان- اشکورات در البرز مرکزی

نویسندگان

1

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

4 دانشگاه فردوسی مشهد

5 دانشگاه آزاد اسلامی

6 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22071/gsj.2014.43702
چکیده

منطقه مورد مطالعه در بخش باختری پهنه البرز مرکزی قرار گرفته و دربرگیرنده افق‌ بوکسیتی- لاتریتی در مرز سازندهای الیکا و شمشک است. افق‌ یادشده به تریاس میانی تعلق دارد. افق‌ بوکسیتی- لاتریتی در 4 محور زردکوه- لریته، شگل- سنگرود، عباسک- هیر و عرشه‌کوه- ذکابر با روند خاوری- باختری رخنمون یافته است. مقطع عرضی کامل افق‌ بوکسیتی- لاتریتی از 3 بخش پایینی به‎رنگ خاکستری تیره و پیزول‌دار، میانی با ماهیت لاتریتی و به‎رنگ سرخ آجری و بالایی به‎رنگ خاکستری روشن تشکیل شده است. هر چند که در برخی نقاط، تنها بخش‌هایی از افق رخنمون دارد. از دید کانی‌شناسی، کائولینیت و کوارتز، کانی‌های اصلی سازنده افق بوکسیتی- لاتریتی است و کانی‌های دیاسپور، بوهمیت، آناتاز، هماتیت و گوتیت در رده بعدی قرار دارند. بخش‌های خاکستری‌رنگ، دارای عیارهای بالای Al 2 O 3 و پایین Fe 2 O 3 هستند در حالی که در بخش میانی، Fe 2 O 3 عیار  بالایی دارد و عیار Al 2 O 3 کاهش نشان می‌دهد. میانگین عیار Al 2 O 3 ، Fe 2 O 3 ، SiO 2 و TiO 2 در کل نمونه‌های برداشته شده به‌ترتیب 35، 14، 35 و 5 درصد است. بیشترین عیار به‌دست آمده برای Al 2 O 3 در 4 محور یادشده به‌ترتیب 51، 61، 48 و 48 درصد بوده است. در افق‌‌های بوکسیتی- لاتریتی، همبستگی منفی مشخص میان Al 2 O 3 و Fe 2 O 3 ، همبستگی مثبت میان Al 2 O 3 و TiO 2 و همبستگی منفی مشخصی میان Fe 2 O 3 و SiO 2 و همچنین میان Fe 2 O 3 و TiO 2 وجود دارد. نتایج مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهد که بهترین محور افق بوکسیتی- لاتریتی از دید میانگین عیار اکسیدهای اصلی در منطقه مورد مطالعه‌، محور عباسک- هیر است.