اثرپذیری اشعار وحشی بافقی از نهج البلاغه امام علی علیه السلام

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

تاکنون پژوهشی جامع در زمینه تاثیر نهج‌البلاغه بر اشعار شمس‌الدین محمد وحشی بافقی، یکی از شعرای معروف دورۀ صفویه که از ارادتمندان علی علیه‎السلام نیز بود، انجام نشده است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به تاثیرپذیری اشعار وحشی بافقی از نهج‌البلاغه، صورت پذیرفت. با مطالعه کامل مجموعه دیوان اشعار وحشی بافقی، یافته‌های پژوهش به‌صورت توصیفی و تحلیلی با درنظرگرفتن شیوه‌های متداول تاثیرپذیری، بررسی شدند. با مقایسه داده‌های جمع‌آوری‌شده با خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه در موضوعات انتخاب شده، در حدود 50 موضوع کلامی، اخلاقی، تعلیمی و تربیتی در اشعار وی، شناسایی شد که می‌تواند نشات گرفته از سخنان علی علیه‌السلام باشد. موضوعات موردنظر که شامل شناخت خدا، صبر، عفو، قناعت، رزق، حسد، خاموشی، تکبر و غرور، علم و آگاهی علی علیه‌السلام بود، نشان داد که بیت-هایی از وحشی بافقی را می‌توان به‌صورت بینامتنی متاثر از نهج‌البلاغه علی علیه‌السلام دانست. برای رعایت اختصار تنها به آوردن بیت یا بیت‌هایی از قالب‌های شعری که متاثر از کلام امام علیه‌السلام است، اکتفا شده است.